Dünya değerler araştırması ve insani gelişmişlik endeksi verilerine göre ülkelerin bilim ve teknolojiye olan bakış açılarının kümeleme analizi ile sonuçlarının yorumlanması ve Türkiye'nin yeri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAL ŞAHİN

Danışman: Filiz Karaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Dünya Değerler Araştırması'nın verilerine dayanarak 2017-2022 dönemini kapsayan 58 ülkenin bilim ve teknolojiye bakış açısını incelendi. Türkiye'nin bu alandaki konumu altı farklı değişken üzerinden analiz edildi ve İnsani Gelişmişlik Endeksi kullanılarak ülkeler kümelere ayrıldı. Analizler sonucunda Türkiye'nin İslami ülkelerle benzerlik gösterdiği, ancak ekonomik açıdan güçlü ülkelerle aynı kümelerde yer aldığı belirlendi. Her iki analiz yöntemiyle de Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle benzer kümelerde olduğu tespit edildi ve bu, ülkenin bilim ve teknolojiye olan bakışının ilerlediğini gösterdi. Çalışma, Türkiye'nin bu ilerlemenin devamı için AR-GE'ye daha fazla kaynak ayrılması, üniversite-sanayi işbirliklerinin artırılması ve teknoloji transferinin teşvik edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bilimsel yayınlar, farkındalık ve veri erişimi gibi konularda atılacak adımların Türkiye'nin bilim ve teknolojiye olan bakış açısını diğer ülkelere göre daha ileriye taşıyabileceği üzerinde duruluyor. Bu nedenle, Türkiye'nin bilim ve teknoloji alanında daha etkin bir rol oynaması ve rekabetçi bir sektör oluşturması için bu tür adımların önemi büyüktür.