The impact of AI-assisted speaking practice on foreign language speaking anxiety


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÖKÇE AYBAT

Eş Danışman: Hatice Gülru YÜKSEL

Danışman: Emrah Özcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, yapay zekâ destekli konuşma pratiğinin yabancı dil konuşma kaygısı ve öğrenci tutumları üzerindeki etkisini incelemektedir. Son yıllarda yapay zekâ (YZ) araçları giderek daha fazla dil öğrenme ortamında kullanılmaya başlanmış olsa da, bu teknolojilerin öğrenenlerin duygusal ve algısal boyutları üzerindeki etkileri hâlâ yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, ChatGPT'nin sesli konuşma modu aracılığıyla yürütülen yapılandırılmış konuşma etkinliklerinin öğrencilerin konuşma kaygısını azaltıp azaltmadığını belirlemek ve öğrencilerin YZ'yi bir dil öğrenme aracı olarak nasıl algıladıklarını ortaya koymaktır. Araştırma, Türkiye'deki bir vakıf üniversitesinin İngilizce hazırlık programında öğrenim gören B1 düzeyindeki 28 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Yarı deneysel desene dayalı olarak yürütülen çalışmada, katılımcılar yapay zekâ partner ile konuşma pratiği grubu (YZ grubu) ve insan partner ile konuşma pratiği grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Veriler, Short-Form Foreign Language Classroom Anxiety Scale (S-FLCAS) ve AI-Assisted L2 Learning Attitude Scale (AL2AS-CCS) adlı iki ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, yapay zekâ destekli konuşma pratiğinin öğrencilerin konuşma kaygısını anlamlı düzeyde azalttığını ortaya koymuştur. Ayrıca, öğrenciler YZ kullanımına yönelik genel olarak olumlu tutumlar sergilemiş ve özellikle öğrencilerin bilişsel tutumları açısından yapay zekanın dil öğreniminde kullanımına dair pozitif sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlar, YZ tabanlı konuşma araçlarının kaygı düzeyi yüksek öğreniciler için destekleyici bir alternatif olabileceğini göstermektedir.