YETİŞKİNLERİN ÖZ ŞEFKAT DÜZEYLERİNİN, BİLİŞSEL DUYGU DÜZENLEME BECERİLERİNE, UYUMSUZ DÜŞÜNCE TARZLARINA VE STRESLE BAŞA ÇIKMA YOLLARINA GÖRE İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR GÜLMÜŞ
Danışman: Fulya Yüksel Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada; bilişsel duygu düzenleme becerilerine, uyumsuz düşünce tarzlarına, stresle başa çıkma yollarına, cinsiyete ve algılanan ekonomik gelire göre yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma, betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 267 kadın ve 153 erkek olmak üzere 420 yetişkin oluşturmuştur. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için, "Öz-Duyarlık (Öz Şefkat) Ölçeği", "Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği", "Uyumsuz Düşünce Tarzları Ölçeği", "Başa Çıkma Stilleri Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda bilişsel duygu düzenleme becerilerinden kendini suçlama, düşünceye odaklanma, yıkım, diğerlerini suçlama düzeyleri düşük olan yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme becerilerinden pozitif tekrar odaklanma, plana tekrar odaklanma, pozitif yeniden gözden geçirme ve bakış açısına yerleştirme düzeyleri yüksek olan yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Bilişsel duygu düzenleme becerilerinden kabul etme düzeyine göre yetişkinlerin öz şefkat düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Araştırmanın sonucunda uyumsuz düşünce düzeyi düşük olan yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda stresle başa çıkma yollarından araçsal sosyal destek kullanma, mizahi yaklaşım, duygulara odaklanma ve ortaya koyma, madde kullanımı, kabullenme, diğer etkinlikleri bırakma, yadsıma, zihinsel olarak ilgiyi kesme, kendini sınırlandırma, olumlu yeniden yorumlama ve duygusal sosyal destek kullanma düzeylerine göre yetişkinlerin öz şefkat düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Stresle başa çıkma yollarından davranışsal olarak ilgiyi kesme ve dine yönelme düzeyleri düşük olan yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Stresle başa çıkma yollarından planlama düzeyi yüksek olan yetişkinlerin öz şefkat düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda cinsiyete ve algılanan ekonomik gelire göre yetişkinlerin öz şefkat düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları, ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.