Suya Duyarlı Kentsel Tasarım Uygulamaları ve Stratejileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK DEMİR KARDAŞ
Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Su döngüsü, ekosistemin sürekliliği için hayati bir öneme sahiptir. Ancak, nüfus artışı, sanayi, tarım ve kentsel faaliyetler gibi etmenler doğal su kaynaklarını tehdit etmektedir. Değişen iklim koşulları, aşırı yağışlar ve artan geçirimsiz yüzeyler nedeniyle sel ve taşkınlarla mücadele edilirken, bazı bölgelerde ise kuraklık gibi sorunlarla karşı karşıya kalınmaktadır. Küresel boyutta su krizi, ekosistem ve canlıların yaşamını tehdit eden önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu nedenle, dünya genelinde birçok kent su krizine alternatif çözüm yolları aramaktadır. SDKT'nin temel unsurları, kentsel tasarımın içine doğal su yönetimi prensiplerini entegre etmektedir. Bu çerçevede çalışmanın amacı, suyun kentsel planlama ve tasarımda merkezi bir faktör olarak ele alınması ve suya dayalı çözümlerin benimsenmesidir. Çalışma kapsamında, kentsel tasarımda suyun etkin kullanımı, suya duyarlı tasarım ilke ve faydalarının neler olduğu, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkisi, su kıtlığı, iklim değişikliği ve su krizlerine karşı dirençli kent yaklaşımları incelenmektedir. Aynı zamanda kentsel ortamlarda yağmur suyunun toplanması, arıtılması, filtrelenmesi ve taşınmasında Suya Duyarlı Kentsel Tasarımın (SDKT) hangi bileşeninin kullanılabileceği değerlendirilmektedir. SDKT temel bileşenleri belirlenmiş ve bu bileşenlerin işlevleri, sağladığı faydalar, uygulanması gereken kriterler ve hangi kentsel ortamlarda kullanılabileceğine dair bir kılavuz oluşturulmuştur. SDKT kapsamında kullanılan bileşenler, bina-sokak-mahalle-kent-bölge ölçeğinde ele alınmıştır. Farklı şehirlerde gerçekleştirilen SDKT uygulama örnekleri incelenerek ikincil kaynaklardan elde edilen bilgiler ve seçilen kriterler bağlamında karşılaştırmalı analiz yapılarak değerlendirilmiştir. SDKT kriterleri ile sürdürülebilir su yönetimi stratejilerinin etkili bir şekilde uygulanması ve bütünlükçü bir yaklaşımın benimsenmesi hedeflenmiştir. Sonuç olarak SDKT yaklaşımları benimsendiğinde gelecekte oluşabilecek su krizi ve kuraklık risklerini en aza indirgemiş ve suya duyarlı kentler yaratılmış olacaktır. Bu nedenle, su kaynaklarını korumak ve sürdürülebilir su yönetimi stratejilerini benimsemek, kentsel planlama sürecinde bütünlüğü artırabilir. Su krizlerini engellemek adına, estetik ve işlevsel kullanımlarda suya duyarlı tasarımların benimsenmesi büyük bir öneme sahiptir. SDKT'nın yaygınlaşması, kentlerin daha sürdürülebilir ve dirençli hale gelmesine katkı sağlayacaktır.