Türkiye'deki havalimanları için riske dayalı bir kaplama yönetim sistemi metodolojisi önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EYYÜP SEVEN

Danışman: Mustafa Sinan Yardım

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'deki sivil hava trafiğine açık havalimanlarında kaplama bakım ve onarım süreçlerinin etkinliğini artırmak için Havalimanı Kaplama Yönetim Sistemi (HKYS) kullanımını incelemekte, bir Havalimanı Kaplama Entegre Risk Yönetim Sistemi Metodolojisi (HAKER) önermektedir. Covid-19 pandemisinin ardından hızla artan hava trafiği, havalimanı altyapısındaki kapasiteyi zorlayarak uçuş emniyet risklerini artırmış ve bu da gecikme ile iptallere yol açmıştır. Havalimanı kaplamaları, tekrarlı uçak yükleri ve çevresel koşullara maruz kalarak zamanla hasar görmekte, bu durum bakım ve onarım ihtiyacını artırmaktadır. Bu sorunların önlenmesi için sürekli bakım ve iyileştirme çalışmalarının yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bir HKYS, kaplamanın geçmiş, mevcut ve gelecekteki performansını izleyerek bakım süreçlerini daha verimli yönetmeyi amaçlar. Bu tez için yapılan bir anketle, Türkiye'deki 58 havalimanındaki kaplama bakım ve onarım sistemlerinin mevcut durumu, eksiklikleri ve finans kaynakları incelenmiş; elde edilen veriler dikkate alınarak ekonomik ve uygulanabilir bir kaplama performans risk değerlendirme metodolojisi önerilmiştir. Bu metodoloji, Havalimanı Kaplama Entegre Risk Yönetim Sistemi Metodolojisi (HAKER) olarak adlandırılmış; İstanbul, Sabiha Gökçen ve Milas Bodrum Havalimanı 'nda test edilmiştir. Tez çalışması sonunda, HAKER metodolojisinin, kaplama durumu değerlendirme ölçütleri ile emniyet risk yönetimini birleştirerek riske dayalı bir karar destek aracı olarak kullanılabileceği ortaya konulmuş ve HKYS uygulamayan diğer havalimanlarında da faydalı olabileceği öngörülmüştür.