Türkiye korku sineması ikonlarının Osmanlı dönemi minyatürlerindeki insanüstü varlık tasvirleri ile bağlantılılığının Charles Sanders Peırce'in göstergebilim kuramıyla incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SADRİCAN ESENTÜRK

Danışman: Erkan Çiçek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye korku sineması, yerel, kültürel öğeleri ve İslami unsurları bünyesinde barındırarak kendine özgü bir estetik ve anlatı dili geliştirmiştir. Bu çalışma, Türkiye korku sineması literatüründen seçilen üç film üzerinden, sinematik ikonların Osmanlı dönemi minyatür sanatında tasvir edilen insanüstü varlıklarla olan bağlantısını Charles Sanders Peirce'in göstergebilim kuramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda seçilen filmler belirli amaçlar doğrultusunda belirlenmiştir. Dabbe, Türkiye'de en çok izlenen korku filmi olması ve modern korku sinemasının yerel kültürle olan bağını güçlü bir şekilde yansıtması nedeniyle seçilmiştir. Drakula İstanbul'da filmi günümüze ulaşabilmiş, bilinen, ilk Türk korku filmi olarak, sinema tarihindeki öncü rolü ve Batılı bir mitin yerel bir bağlamda yeniden yorumlanması açısından önem taşımaktadır. 2024 yapımı film ise güncel bir örnek olarak, modern korku sinemasının geleneksel unsurlarla nasıl etkileşime girdiğini göstermektedir. Minyatür kaynağı olarak, Osmanlı dönemine ait Metâli'ü's-Sa'âde ve Yenâbi'ü's Siyâde eseri incelenecektir. Bu eser, insanüstü varlıkların tasvirleri açısından zengin bir kaynak olup, sinematik ikonlarla olan görsel ve sembolik benzerlikleri ortaya koymak için kullanılacaktır. Peirce'in göstergebilimsel yaklaşımı, sinema ve minyatür sanatı arasındaki bu benzerlikleri analiz etmek için bir araç olarak kullanılacaktır. Özellikle görüntüsel gösterge, belirti ve simge kavramları üzerinden, sinematik ve minyatür tasvirleri arasındaki kültürel süreklilik ve dönüşüm süreçleri incelenecektir. Bu çalışma, Türk korku sinemasının görsel dilinin kökenlerini anlamak ve kültürel mirasla olan bağlantısını ortaya koymak açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, sinema ve geleneksel sanat arasındaki disiplinlerarası bağlantıyı göstergebilimsel bir perspektifle ele alarak, Türk korku sinemasının kültürel ve tarihsel derinliğine ışık tutmayı hedeflemektedir.