Yaya navigasyonuna yardımcı referans binaların mekânsal ölçülerle web tabanlı haritalardan otomatik olarak belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEKİR KAPUKAYA
Danışman: Ali Melih Başaraner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Referans nesneler (yer işaretleri) zihinsel mekânsal temsillerde referans noktası olarak işlev gören, yönlendirme ve yön bulma gibi herhangi bir mekânsal akıl yürütme sürecine rehberlik eden belirgin ve dikkat çekici nesnelerdir. Bölgesel veya ulusal simgeler haline gelen önemli yapılar veya nesneler global referans nesneler olarak bilinir. Öte yandan daha küçük bir alan söz konusu olduğunda etrafındakilere göre daha belirgin ve göze çarpan yapılar ve nesneler lokal referans nesneler olarak ifade edilir. Referans nesneler yaya navigasyonunda kullanıcının bir yerden başka bir yere giderken karar alma noktalarında rotasını belirlemesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada yayanın yönlendirilmesi ve yön bulmasına katkı sağlayacak lokal yer işareti niteliğindeki binaların geometri, şekil ve görülebilirlik özellikleri ve topolojik ilişkileriyle otomatik olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda binaların geometrilerine ilişkin alan, çevre ve yükseklik, şekillerine ilişkin dışbükeylik, uzanım, dikdörtgensellik, eşdeğer dikdörtgensellik ve dairesellik, görülebilirliklerine ilişkin bir noktadan görünen kenar uzunluğu ve topolojik ilişkilerine ilişkin komşu bina sayısı ölçüleri kullanılmıştır. Daha sonra çeşitli ön testler yapılarak bu ölçülerin ağırlıkları deneysel olarak belirlenmiş ve ölçüler normalize edildikten sonra ağırlıklı doğrusal kombinasyon (WLC) yöntemiyle binaların bağıl önem derecesi (skoru) hesaplanmıştır. Dolayısıyla skoru en yüksek olan bina, ilgili karar noktasında lokal referans bina olarak kabul edilmiştir. Çalışma bütünüyle bir web tabanlı CBS uygulaması biçiminde gerçekleştirilmiştir. OpenStreetMap verileri altlık olarak kullanılarak çeşitli JavaScript kütüphaneleri ve PostgreSQL/PostGIS bulut veri tabanı aracılığıyla yukarıda belirtilen mekânsal ölçüler hesaplanmış ve bina skorları üretilmiştir. Ek olarak, bir kullanıcı çalışması gerçekleştirilmiş ve kullanıcıların harita üzerinden görsel algı temelinde belirlediği referans binaların, otomatik olarak belirlenenlerle büyük oranda uyuştuğu görülmüştür.