Automated route search for pipeline design
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MOHAMMED SAHRAN KHORSHEED KHORSHEED
Danışman: Nursu Tunalıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Su iletimi, suyun kaynağından arıtma tesislerine ve dağıtım alanlarına taşınmasını ifade eder. Bu işlem, serbest akış (yerçekimi akışı) ile iletim, basınçlı boru hatları (pompalama sistemleri) ile iletim ve boru hattının geçeceği topoğrafyanın koşulları ile birlikte karmaşık hidrolik şartlara bağlı olmak üzere bunların bir kombinasyonu olarak üç şekilde gerçekleştirilebilir. Bunların arasında, serbest akışlı kanallar (kanallar, su kemerleri ve tüneller) engebeli alanlarda veya kanal iletimi için gerekli eğimin çoğunlukla arazinin eğimi ile karşılandığı bölgelerde tercih edilir. Serbest akış sisteminde, bir tepenin yüksek kotuna yerleştirilen su rezervuarı alınır ve yerleşim alanları gibi gerekli yere iletim sağlanır. Boru hattı güzergâhının ilk tasarımında, yatay hat tasarımı, akış ve inşaat imalatları açısından belirli boru birleşme açıları altında planlanması gerektiğinden boruların birbirine bağlanması önemli bir faktördür. Bununla birlikte, su iletiminin gerçekleşebilmesi için uygun boyuna eğimleri sağlaması için gereken düşey hattın tasarımı, yatay hat tasarımı ile aynı anda değerlendirilmelidir. Her ne kadar, tasarımın detay standartları, projeye ve inşaat imalat koşullarına göre değişiklik gösterse de, su iletiminde pek çok geometrik tasarım konuları benzerlik göstermektedir. İlk tasarım, arazi topoğrafyasını dikkate alarak boru hatlarında serbest akışa olanak veren uygun boyuna eğimlerin belirlenmesinde uygulanmaktadır. Bu çalışma, boru hattı güzergahı ön tasarım çözümleri için, verilen iki noktayı otomatik olarak bağlayan bir algoritma önerisini amaçlamaktadır. Önerilen model, oluşturulan arazi yüzeyi üzerinde iki nokta arasında, ara noktaların açıklık açısı, arama mesafesi ve ara noktalara ait yatay koordinat farklarına bağlı olarak araziye en yakın eğimli güzergâh hattının seçimini amaçlamaktadır. Bu işlem üç aşamada önerilmektedir. İlk aşamada, ardışık noktalar arasındaki boyuna eğimler ile arazinin sıfır poligonu hattına ait eğim karşılaştırılır ve minimum olduğu noktalar (belirli bir tolerans değeri ile) bulunur. İkinci aşamada, ikinci bir kriter olarak ilk aşamada bulunan noktaların arasında minimum h-değeri (belirli bir tolerans değeri ile). Üçüncü aşamada ise, en kısa mesafe koşulu, ikinci aşamada bulunan noktalara uygulanır. Çalışmada, serbest akışı sağlayan negatif boyuna eğimli hatların oluşturulması için vadi, engebeli ve düz araziler vb. gibi farklı arazi yüzeyleri kullanılmıştır. Ayrıca, arazinin yapısına bağlı olarak birden fazla eğim ile geçilmesi gereken problemli bölgelerde, verilen çözüm algoritması tekrarlanmaktadır. Sonuç olarak, elde edilen optimum hat, geriye dönüşü olmayan, düzgün, akış için gerekli belirlenmiş boyuna eğim değerine yakın ve mümkün olduğunca ölçütlere bağlı olarak iki nokta arasındaki en kısa yol olarak bulunmaktadır.