MEP süreçlerinin BIM destekli yönetimi ve erken tasarım aşamasında maliyete etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK BARLAS

Danışman: Serhat Başdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir inşaat projesinin planlama süreci, birçok farklı paydaşın katılımını gerektirir. Projenin çeşitli aşamalarında paydaşlar arasında bilgi yönetiminin etkinliği, başarılı bir BIM (Building Information Modelling) iş birliği için kritik öneme sahiptir. Proje koordinasyonundaki temel zorluklardan biri, farklı proje aşamalarında verilerin doğru zamanda, istenen kalite standartlarında ve hedeflenen bütçe sınırlarında teslim edilmesini sağlama sorumluluğudur. Bu zorluk, özellikle mekanik, elektrik ve tesisat (MEP) disiplinleri için daha belirgindir; çünkü bu disiplinler, farklı mühendislik alanlarıyla eş zamanlı ve yoğun bir etkileşim içinde çalışmayı gerektirir. Ancak, projelerde alışılmış yöntemlerden sapılmaması ve yeni yaklaşımlar benimsemekten çekinilmesi, disiplinler arası koordinasyonu zorlaştırmaktadır. Erken tasarım aşaması, mimari, statik, elektrik, mekanik, tesisat ve yangın güvenliği gibi disiplinlerin bütünleşik olarak çalışmasını gerektiren ve projenin inşaat ve işletme aşamalarına kadar uzanabilecek kararların alındığı kritik ilk aşamadır. Bu tez çalışması, BIM uygulamalarının kullanıldığı inşaat projelerinde, erken tasarım aşamasında MEP süreçlerinin tamamlanmasının maliyet, kalite ve zaman açısından nasıl katkılar sunduğunu analiz etmektedir. Bu bağlamda, erken tasarım aşamasında BIM kullanılan projelerdeki MEP süreçlerini etkileyen sözleşmeler, yönetmelikler ve iş akışları literatür taraması ile değerlendirilmiş; süreçlerin erken tamamlanmasının avantajları ve dezavantajları ortaya konulmuştur. Erken tasarım aşamasında MEP süreçlerinin işleyişini daha iyi anlamak amacıyla BIM kullanan inşaat şirketleri ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve MEP süreçlerinin bu aşamada iş akışına entegre edilmesinin yararları ve olası sorunları hakkında uzman görüşleri alınmıştır. Literatür taraması ve uzman görüşleri ışığında, erken tasarım aşamasına yönelik MEP süreçlerinin iş akış şemaları incelenmiştir. Bu çalışma, BIM kullanılan inşaat projelerinde erken tasarım aşamasında MEP süreçlerinin eksik planlanmasından kaynaklı tasarım, inşaat ve işletim süreçlerindeki maliyet, zaman ve kalite kayıplarının nedenlerini anketler ve mülakatlar ile destekleyerek ortaya koymaktadır.