Demir-çelik Türkiye için hala stratejik sektör olabilir mi?
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİN AKKAYA
Danışman: Feride GÖNEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hemen hemen her ana sanayii dalının temel girdilerinden biri olan demir-çelik sektörü ürünleri, sanayi devriminden bu yana ülkelerin gelişmesinin de omurgasını oluşturmuştur. Yapımı zor ancak demirden daha güçlü ve daha az kırılgan olan çelik, yeniliklerin gelişmesinde de öncü bir role sahiptir. Bu çalışmada, eriştiği ihracat hacmi ile Türkiye'nin stratejik sektörlerinden biri olan demir-çelik sektörü ürünlerinin rekabet performansı analiz edilmektedir. 2003-2022 arası dönemin başında ve sonunda sektörün hem genel hem de alt ürünlerinin ticarette uzmanlaşma endeksi, ticaret dengesine katkı endeksi ve açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler (Balassa) endeks değerleri hesaplanarak geçen süre içindeki gelişimi karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Sektörün stratejik önemi, bu şekilde nicel bir yaklaşımla değerlendirilerek, rekabetçi yapısını hala devam ettirip ettirmediği sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır. Yapılan analizin sonucunda, ele alınan dönemde sektörün ticarette uzmanlaşma endeksi dönemin hem başında hem de sonunda negatif değer almış, ticaret dengesine katkı endeksinde de düşme gözlenmiştir. Aynı sonuç, orta derecede bir rekabet gücü sergileyen Balassa endeksinde de söz konusudur. Her ne kadar sektörün ilk bakışta olumsuz gibi gözüken bir durumu varsa da bazı alt-ürünlerinde (örneğin demir veya alaşımsız çelikten profillerde veya nervürlü inşaat demirinde) zamanla rekabetçi pozisyonun yükseldiği de bulgular arasındadır. Bu sonuç, Türkiye'nin stratejik olarak sektörün alt segmentleri üzerinde politika geliştirmesi gerektiği hususunu destekler niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Demir- Çelik Sektörü, Ticarette Uzmanlaşma Endeksi, Ticaret Dengesine Katkı Endeksi, Balassa Endeksi, İhracat, İthalat