Elektrikli şehir içi bir otobüste tek pedal stratejisinin uygulanmasında performans ve enerji tüketimi optimizasyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BATUHAN BODUROĞLU

Danışman: Muzaffer Metin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Otomotiv üreticileri ve regülatif kuralları belirleyen otoriteler, sıfır emisyon ve düşük CO2- NOx emisyonlarına sahip araçlara odaklanmış bulunmaktadır. Bu sebep ile, elektrikli araçların üretimi ve birçok alternatif yakıt çözümleri bu odağa çözüm olmak için popülerliğini arttırmaya devam etmektedir. Geliştirilen kalibrasyon çalışmalarının araç menziline ve performansına olan katkıları elektrikli araç üreticileri için büyük önem arz etmektedir. Yeni teknolojiye sahip bu araçlar, sistem olarak tasarlanırken birçok istek dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Elektrikli araçlar özelinde sıfır emisyon isteği doğrudan sağlanırken aracın performansı ve enerji tüketimi konuları ön plana çıkmaktadır. Bu konudaki verimliliğin arttırılması için birçok yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden biri olan tek pedallı sürüş modeli doğrudan araç performansına ve menzile olan etkisi göz ardı edilemeyecek bir teknolojidir. Tek pedallı sürüş modeli aracın tek bir pedal ile birlikte hem ivmelenmesini hem de yavaşlamasını sağlayabilen, aynı zamanda fren balatalarının kullanımını azaltarak verimi arttırabilen bir yapıya sahiptir. Bu sürüş modelinin, özellikle şehir içinde kullanılan sıfır emisyona sahip elektrikli otobüslerin sürüş performansına ve araç verimine olan etkisi önemli bir rol oynamaktadır. Bu kapsamda, tek pedallı sürüşün, binek otomobillerde statüsünün olduğu bilinmektedir. Ancak, daha ağır is makinelerinde veya şehir içi otobüslerde tek pedal stratejisinin uygulanabilirliği yaygın değildir. Bu tezde yapılan çalışma ile tek pedallı sürüş parametreleri kullanılarak tasarlanmış tek pedal harita yönteminin 12 metre boyutunda alçak tabanlı bir elektrikli aracın sürüş performansına ve verimine olan etkilerini incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, AVL CRUISE M programı ile elektrikli otobüse ait araç modeli oluşturulmuştur. Tek pedal stratejisinde kullanılan haritalandırma yönteminin optimizasyon çalışmaları ile sistem analizleri belirlenen sürüş çevrimi boyunca gerçekleştirilmiştir. Tedarikçilerden alınan araç verilerine göre model girdileri tamamlanmış ve AVL CAMEO programı ile çok amaçlı optimizasyon yöntemi kullanılarak en verimli haritalandırma için kullanılan parametreler belirlenmiştir.