Canlandırma sinemasında toplumsal cinsiyet kavramının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURŞİN KAPLAN
Danışman: Erkan Çiçek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmişten günümüze devam eden ve çağımızın büyük bir sorunu olan toplumsal cinsiyetçilik kitle iletişim araçları ile daha belirgin hale gelmektedir. Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması kişisel ve sosyal rolleri, ülkemizde olduğu gibi dünyanın birçok yerinde de gözler önüne sermektedir. Günümüzde giderek popülerleşen kitle iletişim araçlarından biri olan canlandırma sineması kültürel bir aktarım aracı olarak toplumsal cinsiyetçilik kavramına ayna tutmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı; Canlandırma sinemasında var olan toplumsal cinsiyetçilik kalıplarının kültürel üretim sürecine dâhil olması, bireye toplum tarafından empoze edilen ataerkil sistemin bireysel roller üzerinde ki etkisi ele alınacaktır. Bu tez üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde toplumsal cinsiyet kavramının nasıl ortaya çıktığı, bireylerin toplum tarafından erkeklik ve kadınlık kimliklerinin nasıl oluştuğu, bunu oluşturan biyolojik farklılıklar, kültürel köken, sosyal çevre gibi kavramların birey üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bunun yanında geleneksel ve modern toplumlar da cinsiyet kavramının nasıl ele alındığı, kadın ve erkek rolleri toplumsal farklılıklar ile karşılaştırılmıştır. Kimlik inşalarına karşı toplum tarafından savunulan, özünde kadın hakları ve cinsiyet eşitliği talebi ile oluşan feminist hareketler incelenerek konu desteklenmiştir. Tezin ikinci bölümünde canlandırma sinemasının tarihsel süreci, bu süreçte canlandırma sinemasında önemli rol oynayan öncü isimler ve Canlandırma sektörünün öncüleri incelenmiştir. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise toplumun hemen hemen her kesiminden, yaş grubundan izleyici kitlesi olan canlandırma filmlerinde toplumsal cinsiyet imgelerinin kültürel yapı çerçevesinde ayrıştırılarak oluşturulduğu filmler incelenmiştir. Bu kapsamda daha öncesinde oluşturulmuş unsurlar ile canlandırma Sinemasında toplumsal cinsiyet, ırk-etnik ve ulusal kimlik inşaları üzerinden, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler(Snow White and the Seven Dwarfs-1937),Mulan (1998), Brave(Cesur-2012),Ruhların Kaçışı(Spirited Away-2004) filmleri örneklem olarak ele alınıp incelenmiştir. Ele alınan filmler künyeden başlayarak, filmde var olan toplumsal cinsiyet kalıpları üzerinden ele alınacaktır. Böylece modern toplumlarda gösterilen eşitlik çabalarının arka planda kaldığı ve ataerkil düşünce yapısı ile cinsiyetçilik kavramının devam ettiği tespit edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Kadın, Feminizm, Canlandırma Sineması