Crosslinguistic influence on syntactic complexity in the formal and informal speech of multilingual speakers

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SARA SELEN ÖZTÜRK

Danışman: Gülümser Efeoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil öğretimi yaklaşımlarındaki yeni değişmelerle birlikte dili iletişim kurmak için kullanmak büyük önem kazandı. Bu sebeple ikinci dil edinimi alanındaki dil performansı çalışmalarına vurgu yapılarak dilin üretken becerileri üzerine olan çalışmalar büyük ölçüde dikkat çekti (Vercellotti, 2018). Yabancı Dil Olarak İngilizce bağlamında konuşma üretimi, hedef dilin sözdizimsel karmaşıklığına yakından bağlıdır. Dolayısıyla farklı çok dil geçmişine sahip olan İngilizce öğrenenlerin ikinci dil İngilizce üretimindeki bilişsel taleplerle nasıl başa çıktığını anlamada konuşma üretimi ve sözdizimsel karmaşıklık arasındaki etkileşim önemli bir rol oynamaktadır. Bütün bunlar düşünüldüğünde bu çalışmanın amacı B1-B2 seviyesindeki çok dilli grubun önceden edinilmiş dillerinin resmi ve resmi olmayan İngilizce konuşmalarındaki sözdizimsel karmaşıklık üzerindeki çapraz dil etkisini araştırmaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak GER-ITA-ENG grubu için yedi, TUR-ENG grubu için dört ve NS grubu için altı katılımcı bulunmuştur. Yarı deneysel dizayn kullanılarak her bir gruptan konuşma verisi Dil Durumları (Language Situations) söyletim tekniği (Wiese, 2020) ile çevrimiçi görüşmelerde toplanmıştır. İkinci Dil Sözdizimsel Karmaşıklık Analizörüne (L2 Syntactic Complexity Analyzer) (Kim & Lu, 2024) göre sözdizimsel karmaşıklık ölçütleri belirlendikten sonra nicel analizler yapılmıştır. Analizlerin sonucuna göre GER-ITA-ENG grubu ortalama konuşma ünitesi ve cümlecik uzunluğunda, bağımlı cümleciklerde ve karmaşık isim öbeği kullanımlarında TUR-ENG grubunu geçmiştir. Buna ek olarak, resmi ve resmi olmayan konuşmalar arasındaki grup farklarında ana dili İngilizce olan grubun diğer grupları ortalama konuşma ünitesi, her bir konuşma ünitesindeki cümlecik sayısı, her bir konuşma ünitesindeki karmaşık konuşma üniteleri ve her bir konuşma ünitesindeki fiil öbeği kullanımlarında geçmiştir. Buna ek olarak, önceden edinilen dillerin hedef dile olan yakınlığının ikinci ve üçüncü dil olarak İngilizce konuşma üretiminde belirgin bir etkisi olduğu bulunmuştur. Farklı dil yapılarının kullanımında önceki dillerin dilbilimsel yakınlığının eşit derecede etkili olduğu bulunmuştur. Son olarak yapısal analiz ikinci ve üçüncü dil gruplarının konuşma üretimindeki konuşma ünitelerinde yer alan gramer hatalarında çapraz dil etkisi olduğunu ortaya koymuştur.