Kentsel dönüşüm projelerinin yerellikle ilişkisi ve enerji korunumuna etkisi: Diyarbakır örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYDA DURUŞ

Danışman: Gülay Zorer Gedik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'deki kentsel dönüşüm projeleri, son yıllarda karşımıza özellikle konut projeleri olarak çıkmaktadır. Kent nüfusundaki hızlı artışın beraberinde getirdiği konut ihtiyacı, kentlerin yapısal olarak değişmesine neden olmakta, bu değişim ile beraber enerji ihtiyacını arttırmakta, enerji kaynaklarının verimli kullanılması gerektiğine dikkat çekmektedir. Yerel kaynaklar enerji korunumu açısından en kolay ulaşılabilir, uygulanabilir ve verimli referanslar olup, kentlerin ayırt edici özelliklerini ortaya çıkarmaktadır. Kentteki yerel referansların, kentsel dönüşüm projelerinin enerji tüketimini azaltmaya yönelik nasıl katkı sağlayabileceğini göstermek için, aynı iklim bölgesine ait iki örnek proje seçilmiştir. İlk proje, geleneksel mimari özelliklerin uyarlanarak tasarlandığı bir proje, diğeri ise yerel referanslar kullanılmadan tasarlanmış bir toplu konut projesidir. Yapıların yıllık soğutma ve ısıtma yüklerini azaltmak için, ilk projedeki yerel mimari özellikler mevcut toplu konut projesine uygulanmış ve alternatifler geliştirilmiştir. Önerilen alternatiflerin enerji ihtiyaçları hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Çalışma 5 bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde, bu alanda yapılan geçmiş çalışmalar incelenmiş, tezin amacı ve hipotez açıklanmıştır. İkinci bölümde, kentsel dönüşüm kavramı, yerleşim birimlerinde enerji korunumunu etkileyen faktörler, kentsel dönüşümün yerellikle ve enerji korunumu ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, örnek projelerin bulunduğu şehir olan Diyarbakır'ın iklimsel özellikleri, geleneksel yerleşim dokusu ve mimari özellikleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde, örnek proje özellikleri değerlendirilmiştir. İlk projedeki özellikler ikinci projeye uyarlanarak yeni öneriler geliştirilmiştir. Öneriler farklı ölçeklerde ele alınarak aşağıdaki başlıklara göre oluşturulmuştur; • Yerleşim dokusu, • Yapı kabuğu biçimi, • Yapı kabuğu katmanları. Öneri modellerin soğutma ve ısıtma yükleri Design Builder enerji simülasyon programında yapılan analizler sonucunda elde edilmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Son kısımda ise elde edilen sonuçlar yorumlanarak, geleneksel mimari özelliklerin ve yerel prensiplerin önemi vurgulanmıştır.