Bolu ili kamu alanlarının su tüketimlerinde geri dönüşüm sistemlerine geçiş süreci için bir model önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BETÜL BAĞLAN
Danışman: Şükran Şeker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde özellikle, önemli miktarlara ulaşan sulama suyu, wc rezervuar suyu vb. ihtiyaçlar için içilebilir kalitede sularının kullanılması, hem çevresel hem de ekonomik açıdan önemli bir kayıptır. Bu nedenle, çeşitli ülkelerde suların geri dönüşümü için yaygın olarak yağmur suyu hasadı ve gri su arıtma sistemleri kullanılmaktadır. Ülkemizde ise giderek su kıtlığı yaşanması ile birlikte suyun geri kazanımı da giderek önem kazanmaktadır. Ancak su fakiri olma riski taşıyan ülkeler arasında yer alan ülkemizde konu ile ilgili teorik çalışmalar ve uygulamalar yok denecek kadar azdır. Bu çalışmada, küresel ısınma ile birlikte su kaynaklarının giderek hayati risk taşımaya başlaması nedeniyle ülkemiz su kaynaklarının korunması için etkili sistemler ele alınarak çözüm önerileri sunulmuştur. Örnek uygulama olarak Bolu ili kamu alanlarının lokasyon özellikleri ve sistem bileşenleri beraber ele alınarak bir model sunulmuştur. Ancak kamu alanlarının (hizmet binaları, okullar, park-bahçeler vb.) su tüketimlerinin tek seferde tümünde geri dönüşüm sistemlerine geçirilmesi optimum değildir. Bu nedenle çalışmanın ilk aşamasında Bolu'da en büyük tüketimin nerelerde olduğu, bu alanların yağış ve gri su toplama kapasiteleri, tüketimi karşılama yüzdeleri ve yatırım maliyetleri göz önüne xiii alınarak AHP ve TOPSİS entegreli resim bulanık kümeler kullanılarak lokasyonların önceliklendirilmesi yapılmıştır. İkinci aşamada ise seçilen lokasyonda sistemin depo boyutunun optimizasyonu için minimum maliyet ve maksimum verimin sağlanacağı bir karma tam sayılı programlama modeli kurulmuştur. Böylelikle, hem resmi/özel kurum ve kuruluşlar hem de halk için doğal döngülere olan farkındalığın artırılması, şebeke suyuna olan ihtiyacın azalması, yüksek verimlilikte bedelsiz suya sahip olmak, daha az enerji ve kimyasal kullanımı sağlamak ve doğal su kaynaklarının korunmasına yardımcı olmak amaçlanmıştır. Lokasyon önceliklendirmesi sonucunda Bolu Belediye Binası seçilmiş ve kullanılması planlanan sistem Gri Su Arıtma Sistemi olarak tespit edilmiştir. Kurulacak depo boyutu ise 18 m3 olarak belirlenmiştir. Bu uygulama sonucunda ise planlama ufku olan 25 yılın sonunda 236.000 TL maddi tasarruf sağlanabileceği ve 132.000 m3 suyun geri dönüştürülüp yeniden kullanılabileceği tespit edilmiştir.