Kapalı yerleşme reklamlarında toplumsal cinsiyet
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE AYSAL
Danışman: Füsun Çizmeci Yöreş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1980'li yıllardan itibaren, devlet desteği ile sermayedarların konut inşaatlarına yatırım yapmaları desteklenmiş, aynı zamanda ülke ekonomisinin inşaata dayalı büyüme stratejisi de buna eklenince İstanbul kenti yerli ve yabancı yatırımcıların ilgi odağı haline gelmiştir. Dolayısıyla konutun, gayrimenkul yatırım aracına dönüşmesi kaçınılmaz olmuştur. Gayrimenkulün yatırım aracına dönüşmesinin sonuçlarından biri olarak; büyük ölçekli inşaat projeleri yaygınlaşmıştır. Kontrollü ve planlı yaşam alanlarını ifade eden kapalı yerleşmeler, büyük ölçekli inşaat projelerindendir. Kapalı yerleşmeler, kentin geri kalanından ayrışmış, özel yaşam adacıklarıdır. Kapalı yerleşme sınırları içerisinde; sakinlerin, gündelik yaşamdaki ihtiyaçlarını karşılamaları mümkündür. Bu durum kapalı yerleşme reklamlarında, reklam mesajları ve reklam görsellerinde kullanılan kişiler aracılığı ile sunulmaktadır. Reklam sözcüleri olarak adlandırılan bu kişilerle, potansiyel tüketicilerin kendilerini özdeşleştirmeleri beklenmekte, sahip oldukları olumlu anlamların ve onlara atfedilen toplumsal cinsiyet rollerinin kapalı yerleşmelere aktarılması sağlanmaktadır. Dolayısıyla reklamların amacına ulaşması yani kapalı yerleşmenin, potansiyel tüketiciler tarafından bir anlam ifade eder hale gelmesi kolaylaşmaktadır. Reklamlar, toplumsal cinsiyet kalıplarını görünür kılan, farklı cinslere atfedilen rollerin izini sürmeye imkân tanıyan araçlardır. Toplumsal cinsiyet, toplumun kültürel ve sosyal yapısına bağlı olarak farklı cinslere atfedilen rolleri tanımlamaktadır. Bu alandaki öncü çalışmalar incelendiğinde, toplumsal cinsiyet kalıplarının, belirlenen kriterler kapsamında değerlendirildiği görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, kapalı yerleşme reklamlarında tüketiciye vaat edilenlerin sunumunda toplumsal cinsiyet kalıplarının nasıl bir rol oynadığını araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, yirmibirinci yüzyıl başından itibaren yayımlanan kapalı yerleşme reklamları analiz edilmiş ve konutun sunumunda yer verilen toplumsal cinsiyet kalıpları incelenmiştir. 2000-2020 arasında konut reklamlarının en çok yer aldığı Hürriyet Gazetesi'nde yayınlanan 745 konut reklamı taranmış, içlerinde reklam sözcülerinin kullanıldığı 211 kapalı yerleşme reklamı seçilmiştir. Seçilen reklamlar, içerik analizi ile irdelenerek kapalı yerleşme reklamlarının sunumlarında yer verilen toplumsal cinsiyet rolleri incelenmiştir. Bu sayede, gelecekte bu alanda yapılacak çalışmalara kaynak sağlamak hedeflenmiştir. Araştırma sonucunda; çalışma kapsamında analiz edilen reklamlarda rol alan reklam sözcülerinin, toplumsal cinsiyet kalıpları açısından farklılaştırılarak sunulduğu ve farklı özellikleri ile ön plana çıkartıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet kriterleri, konut sektöründe pazarlama, kapalı yerleşme reklamları.