İNSAN HATASININ HİDROJEN DEPOLAMA SİSTEMLERİNİN EMNİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN HÜSEYİN BULAT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hacı İlhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda sürdürülebilir enerjiye yönelik artan ilgi, hidrojen kullanan teknolojilerin önemini giderek artırmıştır. Ancak bu gelişmelerin beraberinde getirdiği sızıntı durumunda patlama ve düşük tutuşma enerjisi gibi potansiyel riskler de barındırmaktadır. Bu tez çalışmasında, endüstride aktif olarak kullanılan bir hidrojen depolama sistemini referans alarak insan hatasının sistem üzerindeki etkisini incelenmiştir. Bu inceleme kapsamında öncelikle bir Hata Modu ve Etkileri Analizi çalışması gerçekleştirilmiş ve riskler belirlenmiştir. Daha sonra, tepe olay olarak "Hidrojen Patlaması" olayını içeren bir hata ağacı analizi yapılmıştır. Bu çalışma sonrasında, insan hatalarının sistemin emniyeti üzerindeki belirsiz etkilerini anlamak amacıyla 10 uzmana sistemle ilgili sorular yöneltilmiştir. Uzmanlardan elde edilen cevaplar dilsel değişkenler olarak adlandırılmış ve bu dilsel değişkenler kullanılarak insan hatalarının nicel bir sonucu olarak bulanık sayılar elde edilmiştir. Elde edilen bulanık sayılar hata ağacı analizine entegre edilerek bulanık hata ağacı modeli oluşturulmuştur. Hata ağacı ve bulanık hata ağacı modellerinin analizi sonucunda, emniyet bütünlük seviyesinde herhangi bir değişiklik gözlenmezken, PFDAvg (Probability of Failure on Demand average) değerinde yalnızca minimal bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca, insan hatası nedeniyle hata ağacına eklenen olayların "Importance (Önem)" parametresinin oldukça düşük olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, bulanık hata ağacı analizi sonuçları, insan kaynaklı hataların sistem emniyeti üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu göstermektedir. Ancak, insan hatasının sistem emniyeti üzerindeki etkisi sınırlı olsa bile, bu çalışma hidrojen depolama sistemlerinde emniyet yönetiminin kritik önemini ve bu alanda dikkate alınması gereken standartlar ile düzenlemeleri açıkça vurgulamaktadır.