THİRAM’IN YÜZEY AKTİF MADDE MİSELLERİYLE ÇÖZÜNDÜRÜLMESİ VE MİSEL İÇEREN ORTAMLARDA ADSORBANLAR İLE ETKİLEŞİMLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hanife BİLGİÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Emel Akyol
Eş Danışman: Sinem Göktürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pestisitlerin olumsuz etkilerinin azaltılması ile ilgili çalışmalar insan hayatı ve çevre için taşıdığı önemden dolayı büyük ilgi çekmektedir. Thiram tarımsal uygulamalarda sık kullanılan suda çözünürlüğü düşük bir pestisittir. Thiramın çözündürme çalışmaları hidrofobik grupları aynı iki farklı yüzey aktif madde olan anyonik SDS (Sodyum dodesil sülfat) ve katyonik DTAB (Dodesiltrimetil amonyum bromür) miselleri kullanılarak yapıldı. Ayrıca bu yüzey aktif madde misellerinin bulunduğu ortamda pozitif ve negatif yüzey yüküne sahip iki farklı aktif karbon numunesi ile adsorpsiyon çalışmaları gerçekleştirildi. Model olarak seçilen Thiram'ın çözünürlük çalışmaları hem pestisit formülasyonlarında uygun yüzey aktif madde seçimi hem de pestisitin tarımsal uygulamalarında önem taşımaktadır. Bunun yanında thiram ve yüzey aktif maddeler arasındaki etkileşimlerin incelenmesi yüzey ve yer altı suları, arıtma tesisleri, gibi birçok alanda önemlidir. Ayrıca yüzey aktif madde içeren çözeltilerde aktif karbonlar üzerinde adsorpsiyonunun incelenmesinin gerek toksik etkilerinin ortamdan etkin bir şekilde uzaklaştırılması gerekse etki mekanizmasının aydınlatılabilmesi açısından gerekli olacağı düşünüldü. Bu çalışma; suda az çözünen bir organik maddenin farklı misellerde ve yüzey aktif maddelerin katı-sıvı ara yüzeyinde adsorplanması sonucunda çözündürülmesini amaçlamaktadır. Ayrıca bu maddenin misel bulunan ortamda pozitif ve negatif yüzey yüküne sahip iki farklı adsorbent ile etkileşiminin incelenmesi hedeflenmektedir. Elde edilen sonuçlarda thiramın artan yüzey aktif madde derişimi ile çözünürlüğünün arttığı belirlendi. SDS'nin çözündürme kapasitesinin DTAB'ın çözündürme kapasitesinden daha yüksek olduğu belirlendi. Adsorpsiyon kinetiği verileri Lagergren 1. derece ve Yalancı 2. derece kinetik eşitlikleri kullanılarak modellendi. Ayrıca tanecik içi difüzyon grafikleri de çizildi. Thiram adsorpsiyonunun hem negatif yüzey yüküne sahip hem de pozitif yüzey yüküne sahip aktif karbon numuneleri için 2. Derece kinetik modele daha çok uyum gösterdiği ve tanecik içi difüzyon mekanizmasının etkili olduğu tespit edildi. Thiramın adsorpsiyon mekanizmasını anlamak için Giles izotermleri kullanıldı. Çizilen izotermler Giles sınıflandırmasına göre L tipine uydu. Yüzey aktif madde miseli bulunmayan ortamda pozitif yüke sahip aktif karbonun adsorpsiyon kapasitesi negatif yüke sahip aktif karbon numunesinden daha yüksek olduğu ve yüzey aktif madde misellerinin thiramın adsorpsiyonunu azalttığı veya aktif karbon ve yüzey aktif madde yapısına bağlı olarak tamamen engellediği belirlendi. Thiramın aktif karbonlar üzerinde adsorpsiyonuna yüzey aktif madde misellerinin engelleyici etkisi thiramın miseller içerisinde çözündürülmesi ile açıklanabilir.