Geleneksel ve çağdaş ahşap yapıların yaşam döngüsü değerlendirmesinin karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SADIK AKŞAR
Danışman: Gökçe Tuna Taygun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ahşap, tarih öncesi dönemlerden beri insanlara barınma ihtiyacı sağlamak için kullanılan yapı malzemelerinden birisidir. İnsanlık tarihi boyunca sıklıkla kullanılan ahşap, sanayi devrimi ile birlikte yapısal ve işlevsel olarak değişen ve düşeyde yükselen kentlerde strüktürel olarak yetersizlikler göstermeye başlamıştır. Strüktürel olarak yetersiz kalan geleneksel ahşap, 21. yy. teknolojisi ile çağdaş ahşap yapı malzemeleri ve sistemleri olarak geliştirilmiştir. Hafif, hızlı yapım ve inşa kolaylığına sahip, yeniden kullanılabilir ve geri dönüştürülebilir çağdaş ahşap yapı malzemeleri ile sürdürülebilir, yenilikçi yapılar üretilmekte, bugünün sosyal ve çevresel ihtiyaçlarına, sorunlarına çözüm olabilmektedir. Yapılar bir yandan canlılara barınma ihtiyacı sağlarken, bir yandan da çevreye ve insan sağlığına zarar vermektedir. Bu durum sonucunda dünyada çevre sorunları için bir çözüm olabilecek sürdürülebilirlik kavramının uygulanabileceği yöntemler geliştirilmiş ve yapıların çevresel etkilerini azaltma ve kontrol altına alma yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen araçlardan birisi yaşam döngüsü değerlendirmesi (YDD)'dir. YDD, beşikten mezara süreçte yapı ve yapı ürünlerinin olası çevresel etkilerinin değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bir yapıda YDD ile, yaşam döngüsü süreçleri boyunca kaynak (hammadde, enerji vb.) tüketiminin ve atık üretiminin en az indirildiği, çevre dostu, sağlıklı ve ekonomik tasarımlar gerçekleştirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada; ahşap yapı malzeme ve sistemleri ve geleneksel ve çağdaş yapı sistemleri irdelenecektir. Çevresel değerlendirme yöntemlerinden YDD yönteminin tarihsel gelişimi, aşamaları ve standartları incelenecektir. Seçilen yapı sistemlerinin üretim, kullanım ve yaşam sonu süreçlerine dair çevresel etkilerinin analizi için, YDD araçlarından One Click LCA'nın kullanımına karar verilmiştir. Çalışma kapsamında tasarlanan konut yapısının geleneksel ve çağdaş yapı sistemlerinden seçilen kütük yığma, platform çerçeve, CLT panel, LVL kolon-kiriş, GLT kütük yığma sistemlerine göre oluşturulan taşıyıcı sistem tasarımları doğrultusunda YDD yapılarak, küresel ısınma potansiyeli, asidifikasyon potansiyeli, ötrofikasyon potansiyeli, ozon tabakası incelme potansiyeli etki kategorilerine dair olan etkileri karşılaştırılarak, hangi taşıyıcı sistem türünün çevreye ne kadar zarar verdiğine yönelik değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır.