Kentsel Dönüşümde Uygulama Model Seçimine İlişkin Yöntemsel Bir Deneme: Bahçelievler Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Sehir Bölge Plan.Böl, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İdil Gökçe EFE

Danışman: Mehmet Doruk Özügül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye Cumhuriyeti bir deprem ülkesidir. Marmara bölgesinde beklenen büyük deprem, mevcut yapı stoku düşünüldüğünde büyük can ve mal kayıplarına neden olacaktır. Hızlı ve doğru kentsel dönüşüm uygulamaları, ülkemizin değişmeyen gündem maddesi olmalıdır. Yasa gereği dönüşüme karar verme yetkisi, çoğunluğun sağlanması halinde maliklerdedir. Kentsel dönüşüm sürecini başlatacak olan mülk sahiplerinin, kentsel dönüşüm uygulama modeline karar verirken anlaşamadıkları, karar sürelerinin uzadığı ve bazen karar veremedikleri için riskli yapılarda mecburen oturmaya devam ettikleri gözlenmiştir. Bu tez çalışması seçilen pilot alanın, yasalar ve aktif aktörler bağlamında kaç farklı şekilde kentsel dönüşüm uygulaması görebileceğini araştırmış; bu uygulamaların hangisinin yaşam kalitesi ve proje finansmanı kriterleri göz önüne alındığında en avantajlı olduğunu, çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan; Promethee'yi kullanarak saptamaya çalışmıştır. Çalışma kapsamında; kentsel dönüşüm hızının arttırılması gerekli olan İstanbul içerisindeki ilçelerden risklilik oranı yüksek olan Bahçelievler İlçesi seçilmiştir. Çalışma boyunca kamu kurumları, iştirakler, özel firmalar ve alanında uzman kişiler ile görüşmeler yaparak aşama aşama fikirleri alınmıştır. Yapılan çalışma yaşam kalitesi ve finansman kriterlerinin aynı anda bakılarak, uygulama modeline karar verilmesini vurgularken, farklı kriterler ile farklı amaçlara hizmet edebileceği yönüyle gelecek çalışmalara katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Kentsel dönüşüm, yaşam kalitesi, finansman, promethee