Proteolitik aktivitesi yüksek yoğurt bakterileri ile probiyotik kültür kombinasyonlarından biyoaktif peptid üretimi ve fonksiyonel özelliklerinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELMA KAYACAN ÇAKMAKOĞLU

Danışman: MUSTAFA TÜRKER, Osman SAĞDIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada yoğurt starterleri ve probiyotiklerle süt fermentasyonu sonucu üretilen biyoaktif peptidlerin farklı fraksiyonlarının antioksidan, antidiyabetik, anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitör, antibakteriyel ve sitotoksik etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Süt, yoğurt starterlerinin yanı sıra Lacticaseibacillus (L.) rhamnosus GG ve Lacticaseibacillus paracasei ile birlikte ve ayrı ayrı fermente edildikten sonra 5 ve 10 kDa (kilodalton) filtrelerden geçirilmiştir. Örnekler arasında fermentasyon süresi açısından önemli bir fark gözlenmiştir (p<0,05). Biyoaktif peptidlerin antioksidan, antidiyabetik, ACE-inhibitör, antibakteriyel ve sitotoksik aktiviteleri probiyotik suşlarından ve peptidin moleküler ağırlığından önemli ölçüde etkilenirken (p<0,05). Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus + Streptococcus thermophilus + L. rhamnosus GG + L. paracasei'nin uygulandığı ≤5 kDa peptidlerin en yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu saptanmıştır. Yoğurt starterleri ile L. rhamnosus GG ve L. paracasei kullanılması, ɑ-amilaz aktivitesini, ɑ-glukosidaz aktivitesini ve ACE inhibitör aktivitesini önemli ölçüde arttırmıştır. Tüm numuneler Escherichia coli, Staphylococcus aureus ve Salmonella Typhimurium'a karşı antibakteriyel aktivite gösterirken, peptidlerin moleküler ağırlığına göre antibakteriyel aktivitede önemli düzeyde farklılık görülmüştür (p<0,05). Sitotoksik aktivite, biyoaktif peptidlerin Caco-2 adenokarsinom hücresine karşı sitotoksik etkiye sahip olduğunu ve probiyotiklerin varlığının etkiyi artırdığını göstermiştir. Çalışmanın sonuçları, L. rhamnosus GG ve L. paracasei'nin yoğurt starterleri ile birlikte kullanılmasının, süt ürünlerinde oluşan peptidlerin biyoaktif özelliklerini iyileştirebileceğini düşündürmektedir.