Okul öncesi dönemde Yaratıcılık Değerlendirme Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA BEGÜM BÜYÜKYILMAZ
Danışman: Yavuz Erişen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; okul öncesi eğitime devam eden 60-72 aylık çocukların yaratıcılık düzeylerini belirlemek üzere kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Ölçek madde havuzunun oluşturulması için ilgili literatür taranmış ve uzman görüşlerine başvurulmuştur. Oluşturulan 50 maddelik taslak ölçek 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında öğrenim gören 230 okul öncesi öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında görünüş, kapsam ve yapı geçerliği analizleri yapılmıştır. Görünüş ve kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Verilerin faktör analizine uygunluğunu belirlemek amacıyla yapılan KMO (Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy) ve Bartlett (Bartlett's Test of Sphericity) testi sonucunda; KMO örneklem uygunluk katsayısı ,95 ve Bartlett's Küresellik Testi sonucu (X2200=6810,900; p<0,01) olarak hesaplanmıştır. Faktör analizinde öncelikle temel bileşenler analizi (Principal Component Analysis), sonrasında dik döndürme (Varimax Rotation) yapılmıştır. Yapılan AFA sonuçlarına göre ölçeğin nihai hali; toplam varyansın %75,39'unu açıklamakta ve 4 faktör altında toplanan 20 maddeden oluşmaktadır. Elde edilen bu sonuçların test edilmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi'ne (DFA) başvurulmuştur. Doğrulayıcı Faktör Analizinden elde edilen sonuçların, ölçüm modeline ilişkin uyum endekslerinin temel parametre öngörüleriyle uyum içersinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. DFA soncunda elde edilen değerler şu şekildedir; RMSEA, 0,07; χ2/df=2,05; RMR=0,05; NFI=0,91; GFI=0,87; CFI=0,95. Taslak ölçeğin güvenirlik analizleri kapsamında iç tutarlılığına ve yüksek-düşük öğrencileri ayırt edebilme gücüne bakılmıştır. Bu kapsamda Cronbach Alpha, madde analizi ve alt-üst grup madde analizi yöntemleri uygulanmıştır. Ölçeğin genelinden elde edilen Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,96 olarak hesaplanmıştır. %27'lik alt-üst bağımsız gruplar t-testi sonucunda %27'lik üst grup lehine anlamlı farklılık görülmüştür (p<.01). Yapılan analizler sonucunda "Okul Öncesi Dönemde Yaratıcılık Değerlendirme Ölçeği (OÖDYDÖ)" nin gerekli psikometrik özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir.