Yapılı çevrede sosyal sürdürülebilirlik bağlamında kullanıcı katılımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN TAŞTAN
Danışman: Ayşen Ciravoğlu Demirdizen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sürdürülebilir gelişme, gelişmenin ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarının birbirleri ile sıkı bir ilişki içinde olup beraber değerlendirildiği bir durumu ifade etmektedir. Teoride sürdürülebilir gelişmenin her üç boyutunun da eşit öneme sahip olduğu kabul edilse de, sürdürülebilir gelişme tartışmalarında öne çıkan konular, içinde bulunulan duruma göre farklılık göstermektedir. Dünya nüfusunun hızla artmasının yanı sıra sanayileşmeyle gelen kontrolsüz kentleşmeye bağlı olarak çevresel felaketlerin arttığı, kaynakların sınırlı olduğunun farkına varıldığı, petrol krizi gibi enerji sıkıntılarının baş gösterdiği dönemlerde sürdürülebilir gelişmenin çevresel boyutu önem kazanırken, sürdürülebilir gelişmenin sosyal boyutu geri planda kalmıştır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda ise, eşitlik, adalet, yaşam kalitesinin artırılması, kimlik, aidiyet hissi gibi toplumu ilgilendiren konuları içeren sorunların artması, sürdürülebilir gelişmenin sosyal boyutunun önem kazanmasını sağlamıştır. Bu çalışma kapsamında öncelikle sosyal sürdürülebilirliğin sağlanmasına ve ölçülmesine yönelik çalışmalar incelenerek temel ihtiyaçların karşılanması, fiziksel ve psikolojik konfor, topluluğun sürdürülebilirliği, eşitlik-adalet ve katılım olmak üzere beş ana bileşenden oluşan sosyal sürdürülebilirlik ölçüm çerçevesi oluşturulmuştur. Çalışmanın sonraki aşamasında ise yapı üretim süreçlerine kullanıcı katılımının çeşitli toplumsal faydalar sağladığı hipotezinden yola çıkılarak, kullanıcı katılımlı projeler sosyal sürdürülebilirlik bağlamında ele alınmıştır. Ülkemizden ve dünyadan çeşitli katılımcı projeler incelenerek yapı üretim süreçlerinde kullanıcı katılımı-sosyal sürdürülebilirlik ilişkisi ortaya konmuştur. Mahalle ölçeğindeki konut projelerinde katılımcı yaklaşımlar ve ülkemizde 17 ağustos 1999 depremi sonrasında katılımcı yaklaşımla inşa edilen konut projeler sosyal sürdürülebilirlik bağlamında ele alınmıştır. Deprem sonrası kalıcı konutların inşa edilmesi gibi mahalle ölçeğinde yeni yerleşkelerin oluşturulduğu projelerde katılımcı yaklaşımların sosyal sürdürülebilirliğin sağlanmasında bir yöntem olarak kullanılabileceğinin savunulduğu araştırmada kullanıcı katılımının yaşanılan konutan ve mahalleden memnuniyete etkisi yapılan alan çalışması ile test edilmiştir. Çalışmada sosyal sürdürülebilirliğe etki eden faktörlerin bireyler için önceliklerine göre belirli bir hiyerarşik düzen içinde olduğu, bu bağlamda yapı üretim süreçlerinde kullanıcı katılımının hangi düzeyde ve nasıl sağlanacağının katılımcıların sosyo- ekonomik şartlarına göre belirlenmesi gerektiği savunulmaktadır.