KENTSEL AÇIK ALANDA TOPLUMSAL SORUNLARI ELE ALAN SANAT ÜRETİMİ VE MEKAN İLİŞKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT YENİDOĞAN
Danışman: Ömür Barkul
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batıda, kent merkezleri bir süredir merkezi ve yerel yönetimler, uygulayıcılar, medya ve akademisyenlerin dikkatini çekmiştir. Bu dikkatin büyük çoğunluğu, bu alanları ve şehirleri sık sık etkileyen – endüstriden uzaklaşma, işsizlik, savaş sonrası kötü planlamanın mirası olan kentsel yıkım ile bunları olası çözümlerine odaklanmıştır. Şehir merkezleri, bunların kamusal alanları ve kamusal sanat eserleri çeşitli kentsel sorunların çözümü için çok önemli bir ürün olarak görülmüştür. Batı dünyasında kentler, sosyal problemlerin çözümüne yönelik büyük kentsel dönüşüm fonlarının odak noktası haline gelmişlerdir. Bu sorunlara her konuda yanıt veren çözüm yöntemi; şehir merkezlerinin hem yerel halkın hem de farklı tiplerde dış sermaye için daha çekici olmalarını sağlamak üzere yeniden şekillendirilmesi ve yeniden tasarlanması olmuştur. Bu tasarım aşamasında kamusal alanlar ve bunları zenginleştirerek toplumla katalizör görevi gören kamusal sanat eserleri, kullanıcıyı bağlayıcı ve birleştirici rolleriyle başrolde yer almışlardır. Kentin çöküntü alanlarının yeniden canlandırılması veya bir bölgedeki sosyal problemlere çözüm üretilmesi süreçlerinde, toplum ile kurdukları özel bağ ile kamusal alan ve sanat ön plana çıkmaktadırlar. Ancak kamusal problemlerin çözümünde, gerek Habermas'ın, gerek liberal yaklaşımların gerekse Arendt'in kamusallık tanımlarına göre daha katılımcı bir sürecin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu noktada 'yeni tip kamusal sanat' yaklaşımları izleyici katılımcıya dönüştüren, toplumun sorunlarına dikkat çekmeyi hedefleyerek bir farkındalık arayışı içerisinde olan kamusal sanat türü ön plana çıkmıştır. Bu tez kapsamında ikinci bölümde kamusal alan kavramı ve yaklaşımları anlatılarak, tarihsel süreci ve kenti oluşturan kamusal mekanlar incelenmiştir. Buna bağlı olarak kamusal sanatın kentteki yeri ve önemine üçüncü bölümde yer verilmiştir. Bu bölümde kamusal sanatın kent ve birey üzerindeki etkileri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise 'yeni tip kamusal sanat' eserleri örnekleri üzerinden kamuya etkileri incelenmiştir. Son bölümde ise 'yeni tip kamusal sanat' eserlerinin kamuya etkileri değerlendirilmiş çıkarılan sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.