Öğretmenlere yönelik program okuryazarlığı hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi: Tasarım, uygulama ve değerlendirme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR ERDEM
Danışman: Banu Yücel Toy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin program okuryazarlığı düzeylerinin geliştirilmesi için bir hizmet içi eğitim programının geliştirilmesidir. Bu amaçla, ihtiyaç analizine dayalı olarak "Öğretmenlere Yönelik Program Okuryazarlığı Hizmet İçi Eğitim Programı (ÖYPOHEP)" tasarlanmış, uygulanmış, uygulama süreci ve sonucu değerlendirilmiştir. Karma yöntem araştırmalarından çok aşamalı desenin kullanıldığı çalışmanın ilk aşamasında; öğretmenlerin ihtiyaçlarının belirlenmesi için Eğitim Programları ve Öğretim alanında görev yapan 13 öğretim üyesi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, 700 öğretmene "Program Okuryazarlığı Öz-Yeterlik Ölçeği (POKÖYÖ)" uygulanmış, beş ilkokul Sınıf Öğretmeni ve beş ortaokul branş öğretmeninden oluşan iki grupla odak grup görüşmeleri yapılmıştır. İhtiyaç analizinde elde edilen veriler ışığında öğretmenlerin program okuryazarlığına ilişkin ihtiyaçları tespit edilmiş ve ÖYPOHEP tasarlanmıştır. Programın süreç değerlendirmesinin yapıldığı ikinci aşamada katılımcı 24 öğretmenin süreç boyunca ortaya koyduğu ürünler değerlendirme formları ve rubrikler kullanılarak değerlendirilmiş, katılımcı öğretmenlerin doldurduğu öz-değerlendirme formları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve araştırmacı tarafından tutulan yansıtma raporları betimsel olarak analiz edilmiştir. Programın sonuç değerlendirmesinin yapıldığı son aşamada katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler ve katılımcıların yazdıkları eğitim değerlendirme formları içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş, katılımcılar tarafından hazırlanan ders planları değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilmiş, katılımcıların POKÖYÖ'nün ön-test ve son-test uygulamasından aldıkları puanlar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bulgulara göre, programın süreç değerlendirmesi sonucunda, katılımcıların kendi öğretim programlarına ilişkin bilgilerinin ve farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu ancak programın uygulamaya aktarılması hususunda problem yaşadıkları ortaya konulmuştur. Katılımcılar; program ögeleri arasındaki ilişkileri ve eğitim felsefeleri arasındaki farkları anlama, kazanım ve içerik uyumunu değerlendirme, strateji-yöntem-teknik kavramlarının farklarını anlama ve tamamlayıcı değerlendirme yöntemlerini kullanma konularında zorlandıklarını dile getirseler de hizmet içi eğitim programının amaçlarına büyük ölçüde ulaşıldığı görülmüştür. Programın sonuç değerlendirmesi sonucunda; verilen eğitimin, öğretmenlerin programa ilişkin konuları hatırlamasına, program farkındalığının artmasına, programı daha iyi anlamasına ve uygulamasına, programa ilişkin olumlu tutum geliştirmesine ve ders planı hazırlama becerilerine katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca, eğitim sonucunda 24 öğretmenin program okuryazarlığı öz-yeterlik düzeyinin anlamlı bir şekilde artış gösterdiği saptanmıştır.