LİSANSSIZ GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNDE ŞEBEKEYE ENERJİ AKTARIM LİMİTLERİNİN TASARIM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ANALİZİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kevser Yücekaya

Danışman: Ali Durusu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde artan enerji talebi, petrol ve doğalgaz krizleri ile fosil enerji kaynaklarının gelecekte tükenecek olması, yenilenebilir enerji teknolojilerine yönelimi zorunlu hale getirmektedir. Bu bağlamda, güneş enerjisi santralleri sürdürülebilir ve çevre dostu enerji üretiminin önemli bir bileşeni olmuştur. Özellikle Türkiye’de hızla gelişen lisanssız üretim modeli sayesinde PV sistemlerin kurulumu yaygınlaşmış, bireysel ve küçük ölçekli yatırımcıların enerji üretim sürecine katılımı artmıştır. Ancak, lisanssız elektrik üretim yönetmeliğinde yapılan düzenlemeler ile birlikte, şebekeye enerji aktarımına ilişkin çeşitli kısıtlamalar getirilmiştir. Mevzuatla belirlenen ve tüketimle ilişkilendirilen bağlantı gücü limitleri, santrallerin teknik tasarım süreçlerinde belirleyici bir faktör haline gelmiştir. Bu sınırlamalar; panel yerleşimi, yönelim ve eğim açısı, inverter kapasitesi ve genel sistem boyutu gibi birçok tasarım parametresini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki güncel lisanssız elektrik üretimi yönetmeliği kapsamında uygulanan bağlantı gücü kısıtlamalarının, PV santrallerin hem teknik hem de ekonomik performansı üzerindeki etkileri detaylı biçimde analiz edilmiştir. Farklı tüketim ve üretim senaryoları altında gerçekleştirilen simülasyon analizleri ile maksimum enerji verimliliği sağlayacak optimum sistem tasarım yapısı ortaya konulmuştur. Ayrıca, şebekeye anlık enerji aktarım limitlerinin yıllık üretim miktarı, yatırım geri dönüş süresi ve sistem verimliliği gibi önemli performans göstergeleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, tasarım aşamasında mevzuata dayalı kısıtların dikkate alınmamasının, sistemin genel verimliliğini ve yatırımın ekonomik sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, lisanssız PV yatırımlarında mevzuata uygun, optimum verim sağlayacak sistem tasarımlarına yönelik teknik öneriler sunarak sektöre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.