Cotınus coggygrıa scop. ve pistacia vera l. bitkileri kullanarak gümüş nanopartiküllerin yeşil sentezi, karakterizasyonu ve antimikrobiyal özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ÇİFTÇİ
Danışman: Mahmure Özgür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeşil kimya olarak adlandırılan biyosentez yöntemi, metalik nanopartikül sentezi için kullanılan bir yöntemdir. Metal nanopartiküllerin biyo-sentezinde bitki özütleri; maya, bakteri, mantar, gibi maddeler indirgen olarak kullanılmaktadır. Yeşil sentez yöntemiyle metal nano partikül sentezi, basit ve daha az toksik olması nedeniyle çevre dostu bir yöntemdir. Çalışmamızda, Anacardiaceae familyasına ait Cotinus coggygria Scop. bitkisi yaprakları (CCY) ve Pistacia Vera L. dış kabuklarının (PVLDK) sulu ekstresi kullanılarak gümüş nano partiküllerin (AgNP'ler) yeşil sentezi gerçekleştirilmiştir. Yeşil sentez için belirlenen optimum koşullarda(CCY için; AgNO3 konsantrasyonu: 10mM, ekstrakt hacmi: 0.15 mL, reaksiyon süresi: 60 dk ve ortam pH'ı pH6, PVLDK için; 10mM AgNO3, ekstrakt hacmi: 0.5 mL, reaksiyon süresi: 180 dk ve pH10 ) bitki ekstrelerinin, Ag iyonlarını AgNP'lere indirgedikleri reaksiyon sonucu gözlenen renk değişimiyle (sarıdan kahverengiye) izlendi. Sentezlenen AgNP'ler CCY ve PVLDK için sırasıyla 433 ve 416 nm dalga boyunda verdikleri absorpsiyon pikleri ile karakterize edildi ve uzun süre stabil kaldıkları saptandı. AgNP'leri karakterize etmek için ayrıca TEM ve FTIR analizleri yapıldı. FTIR ölçümleri, fenolik grupların AgNP'lerin sarılması ve stabilizasyonunda rol aldığını doğruladı ve TEM mikrografı AgNP'lerin farklı morfolojik yapılarda olduğunu gösterdi. Bu çalışmada ayrıca AgNP'lere metal iyonlarının etkisi incelendi. Çeşitli hacimlerde metal tuzu ilavesi yapılan CCY ve PVLDK AgNP kolloidal çözeltilerinin absorpsiyon spektrumları ve reaksiyon çözeltilerinin renkleri incelendiğinde; CCY ekstresi ile elde edilen AgNP'lerin kullanılan metal tuzlarından (Ca, Cd, Co, Fe(II), Fe(III), Hg, K, Na, Ni, Pb, Zn,) sadece Cu2+ ve Hg2+ iyonlarını indirgediği, PVLDK ekstresiyle sentezlenen AgNP'lerin kolloidal çözeltisinin ise kullanılan tüm metal tuzları (Cd, Fe(II), Fe(III), Hg, Ni, Pb, Zn, Cu) ile renginin açıldığı gözlenmiştir. Bu sonuç bize PVLDK AgNP'lerinin çalışılan bu metal tuzların kolorimetrik tayinlerinde kullanılabileceğini, CCY ekstresinden elde edilen AgNP'lerin ise Cu2+ ve Hg2+ iyonlarının kantitatif analizlerinde kullanılabileceğini göstermektedir. Antibakteriyel çalışmalar sonucunda PVLDK sulu ekstresinde, antimikrobiyal etki gözlenmemiş ve PVLDK sulu ekstraktı ile sentezlenen AgNP'lerin ise bakterilere karşı antimikrobiyal aktivite gösterdiği saptanmıştır. CCY yapraklarının sulu ekstraktı ve sentezlenen AgNP'lerin ise tüm bakterilerilere karşı çok iyi antimikrobiyal aktivite gösterdiği saptanmıştır ve antibakteriyel uygulamalar için önemli bir biyo-kaynak/biyomateryal olabileceğini göstermiştir. Ayrıca çalışmamızda, CCY ve PVLDK etanol ekstrelerinin antioksidan aktivite tayinleri 1,1-difenil-2- picrilhidrazil (DPPH) ve Toplam İndirgeme Gücü yöntemlerine göre çalışılmış, BHT, BHA, Askorbik asit ve E vitamini gibi standartların antioksidan aktiviteleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar kullanılan bitki ekstrelerinin doğal sağlık ürünleri için kaynak olarak büyük bir potansiyele sahip olduklarını ve önemli bir antioksidan kaynağı olarak kullanılabileceklerini göstermiştir.