Antibakteriyel polimer peptid konjugatlarının geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMÜHENDİSLİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA GÖKKAYA ÖZBURUN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat Topuzoğulları
Eş Danışman: Mehmet Murat Özmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bakterilerin antibiyotiklere karşı giderek geliştirdikleri direnç farklı antibakteriyel malzemelere olan ilgili arttırmaktadır. Bu kapsamda geliştirilen antibakteriyel polimerler ve antibakteriyel peptidler genellikle yapılarında bulunan pozitif yüklü gruplar sayesinde bakteri hücrelerinin membranları ile elektrostatik etkileşime girerek bakterileri öldürme özelliğine sahiptirler. Antibiyotiklerden farklı etki mekanizmalarıyla antibakteriyel dirence karşı kullanılabilecek önemli malzeme sınıfları haline gelen bu moleküller bir araya getirilmesiyle oluşturulan antibakteriyel polimer-peptid konjugatlarının antibakteriyel dirence karşı kullanılabilecek daha etkin bir malzeme sınıfı olabileceği öngörülmüştür. Bu sebeple de bu antibakteriyel konjgatların üretilmesi ve biyolojik aktivitelerinin incelenmesi yüksek öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, kendiliğinden antibakteriyel aktiviteye sahip 4-vinilpiridin (4VP) ve N-(2-hidroksipropil) metakrilamid (HPMA) monomerlerinden farklı polimerizasyon yöntemleri ile sentezlenen kopolimerler ve katyonik kısa zincirli antimikrobiyal peptid RWWRWWR'nin farklı moleküler mimarilerde polimer-peptid konjugatları tasarlanmıştır. Lineer ve graft mimaride üretilen konjugatlar, NMR spektroskopisi ve GPC analizleri ile karakterize edilerek kimyasal yapıları ve molekül ağırlıkları belirlenmiştir. Konjugasyon verimleri floresans spektroskopisi ile hesaplanmıştır. Antibakteriyel etkinlikleri E. coli ve S. aureus üzerinde değerlendirilmiş, biyouyumlulukları L929 fibroblast hücreleri üzerinde incelenmiştir. Graft polimer-peptid konjugatları, lineer yapıdakilere kıyasla daha düşük minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleri ile daha güçlü antibakteriyel aktivite sergilemiştir. Öte yandan, lineer konjugatlar biyouyumluluk açısından daha üstün bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, moleküler mimarinin polimer-peptid konjugatlarının biyolojik performansı üzerinde belirleyici olduğunu göstermekte ve bu malzeme sistemlerinin bakteriyel enfeksiyonlarla mücadelede ve biyomedikal uygulamalarda potansiyel vaat ettiğini ortaya koymaktadır.