Klasik regresyon ile bulanık regresyonun karşılaştırılması


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İREM DEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erdoğan Mehmet Özkan

Eş Danışman: Reşit Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bulanık mantık, 1965 senesinde Zadeh tarafından geliştirilmiş, belirsizlik içeren durumların analizinde kullanılan ve klasik (geleneksel) mantığın yetersiz kaldığı alanlarda seçenek sunan bir yaklaşımdır. Bu mantığın temelini bulanık kümeler oluşturmaktadır ve günümüzde pek çok sektörde olduğu gibi istatistiksel analizlerde de kullanılmaktadır. Regresyon analizi, değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılan temel bir istatistiksel yöntemdir. Ancak verilerin kesin olmadığı ya da sistemde belirsizliklerin bulunduğu durumlarda bulanık regresyon analizi tercih edilmektedir. Bu analiz yöntemi, klasik regresyonun uygulanamadığı belirsiz yapılarda alternatif bir çözüm sunar. Bu çalışmanın temel amacı, verilerin kesin değerler içermediği durumlarda, bulanık sayılar aracılığıyla bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bu ilişkiye dayalı tahminlerde bulunmak, örnek veri üzerinden klasik ve bulanık regresyon analizini karşılaştırarak tablo ve grafik yardımıyla yorumlamaktır. Tezin birinci bölümünde, konuyla ilgili literatür incelemesine yer verilmiş ve çalışmanın amacı belirtilmiştir. İkinci bölümünde, bulanık mantık ve bulanık küme kavramları açıklanmış; ayrıca bulanık kümelerle gerçekleştirilen işlemler ile bulanık sayılar ve üyelik fonksiyonları konularından bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde klasik regresyon analizi örnek ve grafiklerle açıklanmış; hata terimi ve tahmini ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise bulanık regresyon analizi ile bu analizde kullanılan yöntemler detaylı olarak ele alınmış; bulanık regresyon analizinin avantajları ve dezavantajlarına değinilmiştir. Beşinci bölümde klasik ve bulanık regresyon bir örnek üzerinden karşılaştırılmıştır. Altıncı bölüm olan sonuç bölümünde ise incelenen yöntemler ve verilen örnekten elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Ekler kısmında ise verilen örneğin MATLAB kodu ve çizimine yer verilmiştir.