Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde aracılık strateji ve etkinliklerinin kullanımına dair bir durum çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜNSELİ ANAÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bayram Baş
Eş Danışman: Osman Kürşat Yorgancı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2001 yılında yayımlanan Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi, yabancı dil öğretiminin başvuru kaynağı olarak kabul edilmektedir. İlk baskısından bu yana Çerçeve Metin'de yer alan aracılık, gittikçe önemli bir yere sahip olmuştur. 2018 ve 2020 yıllarında yapılan güncellemeler ile aracılık kavramı algılama, üretim ve etkileşim adı altında ele alınan dört temel dil becerisine dördüncü bir başlık olarak eklenmiş ve bağımsız bir öğrenme alanı olarak tanımlanmıştır. Çerçeve Metin'de aracılık, aracılık etkinlikleri ve aracılık stratejileri şeklinde iki ana başlığa ayrılmış; kavramın her bir dil düzeyine göre tanımlayıcıları betimlenmiştir. İlk baskısından bu yana Çerçeve Metin'de yer alan aracılık kavramının yapılan güncellemeler ile yabancı dil öğretimindeki öneminin arttığı görülmüştür. Bu araştırma ile Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde aracılık becerisinin yüz yüze ve çevrim içi öğrenme ortamlarındaki kullanım durumlarını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırma, 2024 yılında İstanbul ilinde iki farklı devlet üniversitesinin bünyesinde faaliyet gösteren Türkçe öğretim merkezinde gerçekleştirilmiştir. 6 hafta boyunca yüz yüze yürütülen B1 düzeyindeki sınıflarda eğitim yapan iki Türkçe öğreticisi; çevrim içi olarak yürütülen B1 düzeyindeki kayıtlı derslerin incelenmesi suretiyle de bir Türkçe öğreticisi araştırmaya dâhil edilmiştir. Yarı yapılandırılmış gözlem formu ve doküman incelemesi aracılığıyla nitel verilere ulaşılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiziyle yorumlanmıştır. Araştırmanın nitel bulgularına göre aracılık etkinlik ve stratejilerinin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde etkin kullanıldığı; bu etkinlik ve stratejilerden hangisinin kullanılacağının öğreticiye bağlı olduğu, öğreticiden öğreticiye değişiklik gösterdiği yani belirli bir standart ve düzene bağlı bir şekilde değil de daha çok sezgisel bir şekilde kullanıldığı tespit edilmiştir.