Kahve yan ürünlerinden yenilebilir film üretimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİRAY TUNÇ

Danışman: Nurcan Tuğrul

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde proses atıkları ciddi bir seviyeye ulaşmıştır. Bu atıkları tekrardan değerlendirerek hem atıkları minimize etmek hem de ekonomiye kazandırmak önem arz etmektedir. Kahve, dünyada en çok üretimi ve tüketimi olan ikinci maddedir. Bu doğrultuda kahveyi kavurma işlemi sırasında ayrılan kahve çekirdeği zarı biyobazlı bir atıktır ve fazlaca miktarda oluşmaktadır. İçerdiği bileşenlerden lignoselülozik ve selülozik malzemeler açısından oldukça zengin ve değerlendirilebilir bir yan üründür. Bu çalışmada değerli bileşenlere sahip kahve çekirdeği zarından ekstrakte edilen lignin kullanılarak fonksiyonel ve ambalajlamaya yeni bir bakış açısı getiren yenilebilir film elde edilmiştir. Çalışmada yenilebilir film, kahve çekirdeği zarından lignin ekstraksiyonu ve lignin ve yardımcı maddeler kullanılarak yenilebilir film üretimi olmak üzere iki basamaktan oluşur. Yenilebilir film eldesinde Kosta Rika ve Kenya olmak üzere iki farklı çeşit kahve çekirdeği zarından elde edilmiş lignin; jel ve yağ olarak aloe vera jeli, tarçın yağı ve anason yağı; plastikleştirici olarak 0,5 ve 1 gram oranlarında gliserol, sorbitol ve polietilen glikol ve su kullanılarak 30 set film elde edilmiştir. Elde edilen yenilebilir filmlerin nem içeriği tayini, şişme indeksi ve su buharı geçirgenliği hızı tayinleri yapılmıştır. Karakterize etmek amacıyla ise FTIR analizi uygulanmıştır. Sonuç olarak, görsel ve yapısal olarak oluşan filmler incelendiğinde gliserolün plastikleştirici olarak kullanıldığı filmlerin en iyi sonucu verdiği görülmüştür ve en iyi sonuç Kenya-Tarçın Yağı-1 gram Gliserol kombinasyonu ile elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntem olarak atıkları değerlendirerek potansiyel bir ambalaj malzemesi olan yenilebilir film üretimi uygun bir yöntem olmuştur. Anahtar Kelimeler: Kahve çekirdeği zarı, yenilebilir film, lignin, plastikleştirici