Düzce Konuralp'te öğrencileştirme süreci: Amaca yönelik öğrenci konaklamaları üzerinden bir inceleme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA YAVUZ

Danışman: Tolga İslam

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu yüksek lisans tezi, Amaca Yönelik Öğrenci Konaklamaları (Purpose-Built Student Accommodation - PBSA) kentsel mekândaki rolünü, özellikle genç yetişkinleri (öğrenciler ve genç profesyoneller) çekme ve kentsel gençleştirme süreçlerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, literatürde yeterince değinilmemiş olan öğrenci ve genç profesyonellerin AYÖK'lerdeki hibrit yaşamlarına odaklanmaktadır. Başlangıçta studentification'un "öğrenci gettoları" oluşturduğu süreç, sermaye ve piyasa dinamikleriyle farklılaşmıştır. Literatür, bu sürecin tek yönlü olmadığını, "öğrencisizleşme" (destudentification) gibi karşıt dinamiklerin olduğunu göstermektedir. Ancak tezin odaklandığı dönüşüm, "öğrencileştirme sonrası" (post-studentification) kavramıyla açıklanmaktadır. Bu durum, konut firmalarının AYÖK'leri öğrencilere ve genç profesyonellere pazarlamasıyla somutlaşmaktadır. Bu tez, bu dönüşümü, daha geniş kapsamlı "gençleştirme" (youthification) olgusu içinde değerlendirerek, kentsel değişimin sadece öğrenciler tarafından değil, genç yetişkin gruplarıtarafından da yönlendirildiğini savunmaktadır. Çalışma, karma yöntem yaklaşımıyla, ağırlıklı olarak nitel araştırmalara dayanmaktadır. Araştırma sahası olarak, Düzce Üniversitesi'nin kurulmasıyla dönüşüm geçiren Konuralp bölgesindeki Orhangazi ve Şehit Murat Demir Mahalleleri seçilmiştir. Araştırmacı olarak bölgeye olan aşinalığım dönüşümün katmanlı yapısını gözlemleme imkânı sunmuştur. 2024-2025 akademik yılında gerçekleştirilen saha çalışmasında, 22 katılımcıyla (öğrenciler, genç profesyoneller, yerel halk) derinlemesine mülakatlar ve gözlemler yapılmıştır. Araştırmanın temel bulgusu, Konuralp'teki AYÖK'lerin, yalnızca öğrencilere yönelik homojen yapılar olmadığının tespitidir. Bu konutlar, öğrencilerle birlikte genç profesyonellerin (doktorlar, mühendisler, akademisyenler vb.) de yoğunlukla yaşadığı hibrit mekânlara dönüşmüştür. Öğrenci ve genç profesyonellerin hibrit yaşamı, kentsel planlama politikaları ve yerel topluluklar için yeni zorluklar ve fırsatlar doğurmaktadır.