Çanakkale İli Ayvacık İlçesi Adatepe Köyünde Tarihi Çevre Koruma Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ezgi Alyakut
Danışman: Ceylan Irem Gençer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çanakkale'nin güneyinde bulunan ve özgünlüğünü büyük ölçüde koruyan önemli köylerden biri olan Adatepe, İda Dağı'nın güney yamaçlarına kurulmuş bir yerleşimdir. Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu beldesinin 3 km kuzeyinde yer alan köyün denize kuş uçumu uzaklığı 1600 metredir. 10. yüzyılda Oğuzların Çepni boyu tarafından kurulmuş ve halkın çoğunluğunun Uçtürkmen boylarından olduğu söylenen Adatepe'nin girişindeki mezarlık taşları, köyün Selçuklu Dönemi öncesine dayanan bir yerleşim olduğunu kanıtlamaktadır. 1530 yılı Hüdavendigâr Livası Haritası'nda Adatepe'nin de bulunuyor olması, köyün 500 yıldır varlığının bilindiğini göstermektedir. 1924 Zorunlu Nüfus Mübadelesi'ne kadar Türkler ile Rumların bir arada yaşadıkları köy, halkın çabalarıyla Kentsel Sit Alanı ilan edilerek korunmuş; özgün yerleşim dokusunu ve geleneksel mimari karakterini yitirmeden günümüze kadar ulaşmıştır. Adatepe bu özelliğiyle çevredeki köylerden ayrılmaktadır. Tez çalışması kapsamında Adatepe'nin sosyal ve kültürel dokusu, mimari özellikleri ile geçirdiği değişimler aktarılarak Adatepe'deki turizm faaliyetleri ile kültürel çevrenin bir arada sürdürülebilirliğine dair öneriler sunulmaktadır. Tez çalışması, toplam beş bölümden ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Birinci bölüm; Literatür Özeti, Tezin Amacı ve Bulguların belirtildiği giriş bölümüdür. İkinci bölümde, Ayvacık ilçesinin konumu ve fiziksel özellikleri, sosyal ve ekonomik yapısı, barındırdığı kültürel ve doğal varlıkları ile mitolojik öğeleri açıklanmakta; bölgenin tarihsel gelişim sürecine ilişkin bilgiler verilmektedir. Üçüncü bölümde, Adatepe köyü Kentsel Sit Alanı sınırı içinde kalan yapıların plan ve cephe özellikleri, yapım teknikleri ve malzeme özellikleri irdelenmiş, çevresel ögeleri olan sokakları, anıt ağaçları tespit edilmiş, alanda meydana gelen değişimler belirlenmiştir. Dördüncü bölümde, Kentsel Sit Alanı ve yakın çevresi ile ilgili yasal düzenlemeler araştırılmış, mevcut yapılaşma koşulları incelenmiştir. Beşinci ve son bölümde ise, Adatepe köyü ve yakın çevresindeki geleneksel kırsal dokunun ve doğal çevrenin korunmasına yönelik öneriler, sosyal yapı da dikkate alınarak geliştirilmiştir. Geliştirilen öneriler seçilen pilot bölgede detaylandırılmıştır. Pilot bölgenin vaziyet planı ve cephe silüetleri oluşturularak alanın iyileştirilmesine yönelik müdahale kararları belirlenmiştir. Ayrıca, köydeki kullanılmayan yapılar ve boş alanlar için de çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının Adatepe köyünün korunmasına teorik ve pratik anlamda katkı sağlaması, Ayvacık'ın diğer köyleri için de bir örnek olması hedeflenmektedir.