Gerçek Zamanlı Hassas Nokta Konumlama Tekniğinin Doğruluğunun Araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TALHA ESEN

Danışman: Bahattin Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz dünyasında konum belirleme hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. GNSS ile konum belirleme ileri teknoloji gerektiren mühendislik hizmetleri ve otonom sistemlerin gelişmesi için gereklidir. Özellikle Hassas Nokta Konumlama (PPP-Precise Point Positioning) tekniğinin gerçek zaman (Real Time, RT) ve post-process (Post Process, PP) uygulamalarında konum hassasiyetini hata parametreleri önemli ölçüde etkilemektedir. GNSS hata parametrelerini, farklı uluslararası organizasyonlar ücretsiz olarak sunmaktadır. Günümüzde gerçek zamanlı PPP (RT-PPP) tekniği kullanımı geniş bir uygulama alanı bulmaktadır. Bu çalışmada RT-PPP çözümleri için BKG Ntrip Client yazılımı, PP-PP çözümler için GipsyX v2.0 yazılımı kullanılmıştır. RT-PPP yönteminin performansını değerlendirmek üzere iki farklı deney tasarlanmıştır. Bu deneylerde kullanılmak için yaklaşık aynı boylamda olmak üzere ilki için 8, ikincisi için 4 adet IGS (International GNSS Service) istasyonu seçilmiştir. Her iki deney kapsamında bu istasyonlardan 1 saniye aralıklı; GPS, GPS-GLONASS, GPS-GLONASS-Galileo ve GPS-GLONASS-Galileo-BeiDou uydu kombinasyonları gözlemleri yapılmıştır. İlk deney için kullanılan yazılımda yayın efemerisi ve yörünge/saat düzeltme ürününü olarak IGS03 seçilmiştir. Diğer deneyde ise düzeltme ürünlerinin performansının araştırılması için BKG, CNE, GFZ, GMW, IGS, IGS03, NRC, SHA ve WHU olmak üzere 9 farklı yörünge/saat düzeltme ürünü kullanılmıştır. İlk 20 dakika, 20. dakika sonrası için karesel ortalama hata değerleri hesaplanmıştır. Bu gözlemler 4 farklı uydu kombinasyonunun her biri kendi içinde eş zamanlı olacak şekilde yapılmıştır. Yakınsama süresi konum hassasiyeti kuzey ve doğu için 0.1 m, yukarı için 0.3 m kabul edilmiştir. İlk deney sonucunda yalnız GPS ve GPS-GLONASS ölçümlerine kıyasla GPS-GLONASS-Galileo ve GPS-GLONASS-Galileo-BeiDou uydularının ortak çalışması, yakınsama süresini kısaltmış ve konum doğruluğunu iyileştirmiştir. İkinci deney sonucunda ise IGS03'ün diğer ürünlerden daha iyi performans sergilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda uydu sistemi sayısını arttırmak bu deneyde de konum doğruluğunu arttırmıştır.