Dinamik yeteneklerin, yüksek performanslı iş sistemleri üzerinden örgütsel performansa etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALPER HAKTAN ARSAL

Danışman: Yonca Deniz Gürol

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Globalleşmenin, rekabetçi ekonomik çevrenin hızlı değişimlere sebep olduğu bir dünyada, pazarın dinamik yapısının hızlı değişimlere uğradığı, pazar trendlerinin endüstrilerde devrimsel seviyede değişimlere yol açtığı 21.yy kurallarının, dünyayı nereye sürüklediğini tahminde zorlanılan bir dönemden geçilmektedir. İşletmelerin sürdürülebilirlik kavramına bağlı kalarak, sürekli yenilik derdinde olmasına sebep olan, teknolojik değişimin ve bu değişimin hızının ürkütücü boyuta ulaşmasının büyük ulusal güçlerin devletçi ve güvenlikçi değerlendirmelerle ekonomik hayata müdahil olmaya başladığını gözlemlenmektedir. Dünya ekonomisinin son 30 yılına damgasını vuran, son yıllarda önemini arttırarak sürdüren ve araştırma alanı sürekli gelişen "rekabet avantajı" elde etmek artık her firmanın arayışı içinde olduğu bir kavramdır. Rekabet avantajının sürdürülebilir bir zeminde gerçekleştirilmesini sağlayan dinamik yetenekler kavramının, ülkemizde önemini ve değerini hala pekiştirme ihtiyacı olan insan kaynakları uygulamalarına dayanan yüksek performanslı iş sistemleri üzerinden örgütsel performansa pozitif bir biçimde etkisinin nasıl gerçekleştiğinin araştırması yapılmıştır. Bu araştırma, Türkiye'nin en önemli ve kurumsal yönetim karakteristikleri sebebiyle Borsa İstanbul'a kota edilen firmalar ve ilave olarak Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarını barındıran İSO-500 Birinci ve İSO-500 ikinci listesindeki firmaları içine alacak şekilde gerçekleştirilen istatistiki çalışmaya dayanmaktadır. İlgili firmalarda 289 firmanın verileri ulaşıldı ve bu veriler temel alınarak öne sürülen hipotezler Yapısal Eşitlik Modeli kullanılarak test ve analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; i) Dinamik yeteneklerin örgüt performansı ile pozitif ilişkide olduğu, ii) Dinamik yeteneklerin yüksek performansı iş sistemleri ile pozitif ilişkide olduğu, iii) Yüksek performanslı iş sistemlerinin motivasyon arttırıcı uygulamalarının örgütsel performansa etkisinde BİST üyeliğinin düzenleyici etkisinin olduğu iv) Dinamik yeteneklerle örgütsel performans arasındaki pozitif ilişkide yüksek performanslı iş sistemlerinin aracılık etkisinin olduğu görülmüştür.