Akciğer kanser hücrelerine yönelik biyotin ile hedeflendirilmiş dual ilaç yüklü nanopartiküler sistemlerin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji Ve Genetik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ŞAYAN POYRAZ
Danışman: Banu Mansuroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güncel verilere göre akciğer kanseri her yıl yaklaşık 1,6 milyon ölüme neden olan tedavisi zor, ölümcül bir hastalık olup tedavi zorlukları çoğunlukla tümörün agresifliği ve kemoterapi toksisitesinden kaynaklanmaktadır. A549 hücreleri, yüzeylerinde biyotin pozitif reseptörlere sahip küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücreleridir. Bu çalışma, A549 küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücrelerini hedeflemek için 5-Fluorourasil (5-FU) ve Gentisik Asit (GA) ile yüklenmiş, Biyotin (B) kaplı poli-(laktik-ko-glikolik asit) (PLGA) nanopartikülleri (BNP) kullanılarak yeni bir terapötik yaklaşımı araştırmaktadır. Bu amaçla, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FT-IR) Spektroskopisi, X-Işını Kırınımı (XRD) Analizi, Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Transmisyon Elektron Mikroskobu (TEM) kullanılarak BNP'ler parçacık boyutu, zeta potansiyeli ve morfoloji dahil olmak üzere fizikokimyasal özellikleri açısından karakterize edilerek optimize edilmiştir. Karakterizasyon sonrası yapılan In vitro analizler, BNP'lerin A549 küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücrelerinde 48 saatte 0,35 mM'lik bir IC50 değeri ile biyotinlenmemiş nanopartiküllere ve serbest ilaç kombinasyonlarına kıyasla üstün sitotoksisite sergilediğini ortaya koymuştur. BNP'ler ayrıca hücre canlılığını, çoğalmasını, göçünü ve koloni oluşumunu etkili bir şekilde engellemiş; hücrelerde apoptozu, otofajiyi ve oksidatif stresi artırmış ve akciğer kanseri hücrelerinde mitokondriyal membran potansiyelini bozmuştur. Ayrıca yapılan moleküler analizler sonucunda BNP'lerin içsel apoptotik yolu aktive ederek A549 küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücrelerinde apoptotik genleri ve proteinleri indüklediği doğrulanmıştır. Bu bulgular, biyotinle işlevselleştirilmiş çift ilaçlı nanopartiküllerin akciğer kanseri tedavisi için hedefli ve etkili bir terapötik strateji olarak potansiyelini vurgulamaktadır.