Yemekhane mutfaklarında oluşan organik atıkların miktar ve niteliğinin hesaplanması ve yönetimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mehmet Gencosmanogullari

Danışman: Ömer Apaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, İstanbul'da oluşan yemek-mutfak atık (YMA) potansiyeli araştırılmıştır. YMA türü atıklar, atık yönetimi kapsamında azaltılması ve değerlendirilmesi gereken önemli bir potansiyele sahiptir. Bu tür organik atıkların değerlendirilmesi için en önemli yöntemlerden biri, biyogaz tesislerinde enerji geri kazanımı amaçlı bertarafıdır. Uygun bertaraf ve geri kazanım metodlarının uygulanabilmesi için, oluşan organik atığın miktarı ve özelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada YMA potansiyelinin belirlenmesi amacıyla; 355 öğün üretim kapasiteli İSTAÇ A.Ş. merkez yemekhanesi için yemek üretimi sırasında ve sonrasında oluşan öğün başına atık miktarı hesaplanmıştır. YMA nicelik çalışması için yaz ve kış sezonu olmak üzere en az 5 kez ölçüm yapılmıştır. Bu çalışmaya ek olarak üç farklı organik atık kaynağında toplanan organik atıkların karakterizasyon çalışmaları yapılmış ve biyometan potansiyelleri ölçülmüştür. Toplanan atıkların miktarı ölçüldüğünde yemek hazırlama aşamasında 63 ± 2,5 gram/öğün, servis sonrasında 86 ± 1,3 gram/öğün atık oluştuğu belirlenmiştir. İBB Lojistik merkezi, İSTAÇ A.Ş. merkez yemekhanesi, Yıldız Teknik Üniversitesi yemekhanesi ve Odayeri DDT yemekhanesinden toplanan YMA numuneleri analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde elde edilen sonuçlara göre, yemekhanelerde oluşan YMA'ların biyometan potansiyelleri sırasıyla 380, 533, 465, 496 Nm3 CH4/ton UKM olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca İstanbul'un nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerini kapsayacak şekilde üç farklı YMA kaynağı ve potansiyelleri tespit edilmiştir. 80 yatak üstü hastaneler, devlet üniversitesi yemekhaneleri ve yemek üretim firmaları gibi yüksek miktarda YMA üreten kaynaklardan 56 ton/gün YMA elde edilebileceği hesaplanmıştır. İstanbul'da 30 km çaplı çalışma alanında oluşması beklenen YMA'nın biyogaz tesislerinde işlenmesi ile 2628 Nm3 CH4 ve 433 kWh elektrik enerjisi elde edilebileceği hesaplanmıştır.