MATEMATIK ÖĞRETMEN ADAYLARININ BECERI TEMELLI PROBLEM KURMA ÇALIŞMALARININ INCELENMESI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Matematik Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİLAL SALİHOĞLU

Danışman: Elif Bahadır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Öğrencilerin matematiği günlük hayata entegre edebilmeleri ve günlük hayat problemlerini çözebilmeleri matematik eğitiminde gün geçtikçe önemli hale gelmektedir. Problem çözme düşünme eyleminin ve ileri düzey zihinsel aktivitelerin gerçekleşmesini sağlamaktadır, bu yüzden problem çözme matematik eğitiminde önemli bir yere sahiptir. Problem çözme öğrencinin çözümünü önceden bilmediği, akıl yürüterek ve sahip olduğu bilgileri kullanarak çözüme ulaştığı bir süreçtir. Problem çözebilmenin geliştirmesini sağlayan en önemli yollardan biri problem kurmadır. Problem kurma matematiksel düşünebilmenin temelindeki ögelerden biridir. Öğrencilerin problem kurmalarını sağlamak için öncelikle onlara bunu aktaracak olan matematik öğretmenlerinin problem kurma konusunda yetkin olmaları gerekmektedir. Matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerileri üzerine yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Son zamanlarda LGS'de (Lise Giriş Sınavı) yapılan değişikliklerle birlikte hayatımıza beceri temelli problemler girmiştir. Beceri temelli problemler hem günlük hayat ile ilişkili hem de üst düzey düşünme becerisi gerektiren problemlerdir. Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmen adaylarının beceri temelli problem kurma düzeylerinin incelenmesidir. Çalışmada nicel ve nitel yöntemlerin kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Yapılan bu araştırmada karma yöntem desenlerinden "Açımlayıcı Sıralı Karma Deseni" kullanılmıştır. Çalışma iki aşamdan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Yıldız Teknik Üniversitesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği bölümünde okuyan 69 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Öğretmen adaylarından beceri temelli 3 adet problem kurmaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının kurduğu problemler 7 adet rutin problem özelliklerini ve 7 adet beceri temelli problem özelliklerini içeren bir puanlama yönergesi ile değerlendirilmiştir. Değerlendirmede çıkan veriler belirli puan aralıklarına göre düşük, orta ve yüksek olmak üzere kategorize edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, çalışmaya katılan matematik öğretmen adaylarından 14 öğretmen adayına beceri temelli problem kurma görüş formu uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin hem rutin problem özellikleri açısından hem de beceri temelli problem özellikleri açısından yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan görüşme formu verileri ile sonuçlar desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre üniversite derslerinde beceri temelli problemlere ve beceri temelli problem kurma çalışmalarına daha çok yer verilmelidir. Bu problemlere yer verilmesi beceri temelli problem çözme ve kurmada daha donanımlı matematik öğretmenlerinin olmasını sağlar. Matematik öğretmenlerinin bu konuda yeterli olması öğrencilerin beceri temelli problem çözme başarılarına katkıda bulunur.