Yapım Projelerinde Nesnelerin İnterneti Tabanlı Şantiye Çözüm Mimarisi Önerisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ayşe Zeynep Doğan

Danışman: Ilkim Markoç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnşaat şantiyeleri, çok paydaşlı ve değişken yapıları nedeniyle bilgi akışı, iş güvenliği ve kaynak yönetiminde veri temelli yaklaşımlara giderek daha fazla ihtiyaç duymaktadır. Bu tez, konut şantiyelerinde Nesnelerin İnterneti (IoT) tabanlı veri toplama altyapısına dayalı bir dijital şantiye çözüm mimarisi geliştirmeyi, bu mimariyi dijital şantiye modeli üzerinde senaryo tabanlı simülasyonlarla değerlendirmeyi ve kullanıcı kabulü açısından doğrulamayı amaçlamaktadır. Çalışma üç aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada PRISMA protokolü doğrultusunda sistematik literatür taraması yapılarak IoT, sensör sistemleri ile BIM ve dijital ikiz yaklaşımlarına ilişkin kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. İkinci aşamada Balıkesir'de inşa edilmekte olan 7 birimli müstakil konut şantiyesi örneği üzerinden; algılama, ara katman, ağ, bulut ve uygulama katmanlarından oluşan beş katmanlı çözüm mimarisi geliştirilmiş ve UWB, RFID, GPS ile çevresel sensör verilerine ilişkin veri akışı ve dijital model üzerinde temsil edilme kurgusu tanımlanmıştır. Son aşamada UTAUT2 tabanlı anket 203 katılımcıya uygulanmış, veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda kullanıcı algılarının bireysel algı, sosyal algı ve risk algısı olmak üzere üç boyutta toplandığı görülmüş; devamında bu boyutların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ANOVA ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, konut şantiyesi bağlamında IoT tabanlı çözüm mimarisinin sistematik bir yapı içinde kurgulanabileceğini; dijital ortamda senaryo temelli olarak değerlendirilebileceğini ve kullanıcı kabul verileriyle birlikte ele alınabileceğini göstermektedir. Tez, konut şantiyelerine odaklanan bütüncül bir dijital şantiye yaklaşımı sunmakta; sensör verilerinin izleme ve karar destek süreçlerine aktarılmasına yönelik kurguyu örneklendirmektedir.