Odesa: Etkileşimli belgesellerde farklı etkileşim türlerinin kullanıcı deneyimine etkisinin tasarım yoluyla araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sanat ve Tasarım Fakültesi, İletişim Tasarımı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İdil ŞENEL

Danışman: Umut Burcu Tasa Yurtsever

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin gelişmesi ve yeni medya platformlarının yaygınlaşması ile birlikte çok disiplinli bir temele dayanan etkileşimli belgesellerin ortaya çıktığı görülmektedir. Geleneksel belgesel ve sinemadan farklı olarak bu etkileşimli belgesellerin kullanıcı katılımını içermesi bağlamında kullanıcı deneyimi tasarımı ve tasarım odaklı düşünme gibi yöntemler önemli bir role sahip olmuştur. Bu tez kapsamında, bahsi geçen etkileşimli belgesellerde farklı etkileşim türlerinin izleyici/kullanıcı deneyimi üzerindeki etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Kapsamlı bir literatür taramasının ardından aynı hedefe sahip çalışmalar noktasında eksiklikler tespit edilmiş, kuramsal çerçeve ve test parametreleri belirlenmiş ve bu sayede teorik aşamanın tamamlanması ardından projeye ait özgün bir etkileşimli belgesel ortaya çıkarılmıştır. Bu belgesel çalışma dahilinde belirtilen farklı etkileşim türlerinde olacak şekilde üç farklı uygulama halinde geliştirilmiş ve gönüllü otuz katılımcı ile etkileşimli anlatı ölçeği kullanılarak test edilmiştir. Etkileşim türünün kullanıcı deneyimi üzerindeki etkisi, çalışmada yapılan anket dahilinde on üç farklı kategori altında incelenebilecek olan sorulara yer verilerek ölçülmüştür. Bu aşamada elde edilen veriler birbirleriyle ilişkilendirilerek ve nicel analiz yöntemleriyle grafikler halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Sonuç olarak, etkileşim türünün kullanıcı deneyimini büyük ölçüde etkilediği ve tüm etkileşim türlerinden farklı amaçlara hitap etmeleri yönünden birbirlerinden ayrıştığı gözlemlenmiştir.