Dijital oyun tasarımı süreçlerinde yapay zekâ kullanımı: Türkiye oyun endüstrisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERA BÜTÜN
Danışman: Bahadır Uçan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknoloji ve yaratıcılığın kesişim noktasında bulunan dijital oyunlar, 21. yüzyılın önemli bir kültür endüstrisini temsil etmenin yanı sıra yapay zekânın tasarım süreçlerine entegrasyonuyla, insan-makine etkileşiminin çeşitli boyutlarının yeniden incelendiği kritik bir araştırma alanı haline gelmiştir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı, yapay zekâ teknolojilerinin dijital oyun tasarımı süreçlerindeki rolünü ve etkilerini ortaya koyarak, söz konusu araçların dijital oyun endüstrisine sunduğu olanakları ve insan tasarımcıların karşılaştığı yeni problemleri sistematik bir perspektif geliştirerek analiz etmektir. Bu noktada, araştırmanın evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren ve dijital oyun tasarımı alanlarında çalışan, yapay zekâ teknolojileriyle etkileşim halindeki oyun geliştiricileri, tasarımcıları, yazılımcıları ve kalite kontrolcüleri oluştururken örneklemini ise, Ankara ve İstanbul'da faaliyet gösteren sektör bileşenleri oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacıyla örtüşen mevcut çalışmaların çoğunlukla betimsel düzeyde kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışma yöntemi ve soruna yönelik çok boyutlu yaklaşımı bakımından ayrışarak alana yeni bir katkı ve yaklaşım sunmaktadır. Araştırmanın sonucunda, dijital oyun endüstrisi bağlamında üretken yapay zekâ (ÜYZ) kullanımının yaygın ve kabul düzeyinin yüksek olduğu ortaya koymuştur. ÜYZ, oyun tasarım süreçlerinde insan tasarımcıya çeşitli yerlerde destek olan bir asistan olarak konumlanmakta; özellikle kültürel referans edinme, görsel oluşturma ve karakter hikâyesi geliştirme, mekaniklerin kodlanması, oyun medyasının oluşturulması gibi alanlarda etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Ancak, bu araçlardan elde edilen çıktılara insan tasarımcının müdahalesi zorunlu olarak görülmüş, nihai karar sürecinde insan tasarımcının merkezî konumunu koruduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, insan emeği, etik açıdan değerlendirildiğinde önemini korumakta; kararların tamamen ÜYZ'ye devredilmesi meslek etiği açısından uygun bulunmamaktadır. ÜYZ'nin oyun tasarımının çeşitli aşamalarında hız ve verimlilik vadettiği tespit edilse de bu durumun tüm departmanlar için eşit gerçekleşmediği bulgusu da elde edilmiştir. Ayrıca, küçük ekiplerde ÜYZ kullanımı ile birlikte tasarım süreçlerinde demokratikleşmeyle beraber stüdyolarda çok yönlülük teşvik edilirken, büyük şirketlerde daha yapılandırılmış bir süreç izlendiği görülmüştür. Bugün için ÜYZ bir asistan olarak görülse de geleceğe yönelik spekülatif senaryolarda oyun endüstrisi bileşenlerinin kaygı düzeylerinin görece arttığı saptanan bir diğer bulgudur.