SÜRDÜRÜLEBİLİR YAPILARDA YEŞİL ÇATILARDA KULLANILACAK MALZEMELERİN DEĞER MÜHENDİSLİĞİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET EREN ÇELİK
Danışman: Şenay Atabay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel iklim değişikliği ve kontrolsüz kentsel yapılaşma, inşaat sektörünü çevresel sorumluluklar ile ekonomik kısıtlar arasında bir denge arayışına itmektedir. Kentsel ısı adası etkisini hafifletme, yağmur suyu yönetimi ve enerji verimliliği sağlama gibi çok yönlü ekolojik faydalar sunan yeşil çatı sistemleri, modern kentler için vazgeçilmez bir çözümdür. Ancak, sektördeki yüksek ilk yatırım maliyeti algısı ve ithal malzemelere dayalı uygulamalar, bu sistemlerin yaygınlaşmasını engellemektedir. Bu tez çalışması, Değer Mühendisliği (DM) metodolojisi ile Yaşam Döngüsü Maliyeti (LCC) analizini entegre ederek, maliyet bariyerlerini aşmayı ve yeşil çatıların ekonomik uygulanabilirliğini somut verilerle kanıtlamayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Balıkesir ilinde 2.000 m² teras alanına sahip bir Alışveriş Merkezi (AVM) projesi vaka analizi olarak detaylıca incelenmiştir. Çalışmada; "Geleneksel Çatı", "Standart (İthal) Yeşil Çatı" ve DM süreciyle geliştirilen "Optimize Edilmiş (Yerel) Yeşil Çatı" senaryoları teknik ve ekonomik açılardan karşılaştırılmıştır. DM İş Planı'nın fonksiyon analizi aşamasında, maliyet artışına neden olan ithal plastik drenaj levhaları ve torf esaslı substratlar yerine, bölgenin zengin yerel kaynağı olan Balıkesir Ponzası (Bims) ikame edilerek yenilikçi bir hibrit sistem tasarlanmıştır. Gözenekli yapısı sayesinde yüksek su tutma kapasitesi ve ısı yalıtımı sağlayan Bims, karbon ayak izini düşürmüş ve standart ithal yeşil çatıya kıyasla %42 oranında İlk Yatırım Maliyeti tasarrufu sağlamıştır. 40 yıllık LCC analizlerinde; enerji tasarrufu ve su yalıtım ömrünün uzaması dikkate alındığında, önerilen sistemin Geleneksel Çatıdan dahi daha ekonomik olduğu ve kendini 6-7 yıl içerisinde amorti ettiği saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, Değer Mühendisliği yaklaşımının, yeşil çatıları lüks bir mimari öğe olmaktan çıkarıp; yerel kaynaklarla optimize edilmiş, sürdürülebilir ve yüksek katma değerli bir yatırıma dönüştürdüğünü ortaya koymuştur.