Türkiye'deki farklı çevre koşulları için yapı kabuğu kesit seçeneklerinin belirlenmesine yönelik ön tasarım destek aracı geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLÇİN GÜLSÜM KONUK TAŞTAN
Danışman: Şensin Yağmur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yapı kabuğu yapının iç ortam ile dış ortamını ayıran yapı bileşenidir, bu yönüyle iç ortam ve dış ortam ile sürekli temas halindedir. Dış ortamın değişken şartlarına karşın iç ortamda konfor şartlarının uzun süre devam ettirilebilmesi "yapı kabuğunun performansı" olarak nitelendirilmekte ve işitsel performans, ısısal performans görsel performans olmak üzere üç başlık altında incelenmektedir. Kullanıcının iç mekân konforunun sağlanabilmesi ve enerji kaynaklarının verimli kullanılabilmesi için üç konu bir arada ele alınarak optimum çözümler üretilmesi gerekmektedir. Her biri ayrı uzmanlık alanı olan konular mimari ön tasarım evresi için son derece karmaşık olduğundan mimari projelendirmenin çözüm alanı sınırlı olan son safhalarına kalmaktadır. Yapı kabuğu performansına yönelik çalışmaların daha geniş çözüm alanı olan ön tasarım evresinde yapılması gerekmektedir. Fakat yapı kabuğu performanslarının analiz edildiği programlar ve literatürde geliştirilen optimizasyon modelleri ön tasarım evresinin dinamik yapısına uygun değildir. Çalışmanın amacı; yapı kabuğu performansının mimari üretim süreçlerinden ön tasarım evresinde yer alması için değer üretmek ve mimarlık üretimi/tüketimindeki paydaşların sürece katılımını desteklemektir. Çalışmada 4 aşamalı bir yöntem önerisi oluşturulmuştur. Yöntemin ilk adımında yönetmeliklerin incelenmesi yer almaktadır. Bu aşamada ilgili yönetmeliklerde kabuğun değerlendirildiği göstergeler ile çevresel ortam koşullarına yönelik gruplandırmalar araştırılmıştır. İkinci aşamada yapı kabuğu performansını etkileyen parametreler bir arada ele alınmış, seçim ya da sonuç ekranında yer alacak parametreler belirlenmiş, seçim adım aralıklarının ve her bir adım aralığı için hesap değeri tayin edilmiştir. Üçüncü aşamada tip kesitler oluşturulmuştur. Serbest piyasa koşullarındaki geniş ürün yelpazesi içinden ana duvar gereci ve ısı yalıtım gereci belirlenmiş, akustik performans artışı için kesit katmanları ele alınmış, cam sisteminin teknik özellikleri kapsam açısından analiz edilmiştir. Yöntemin dördüncü aşamasında veri tabanı oluşturacak hesaplamalara yönelik işlem sırası oluşturulmuş, hesaplama araçları belirlenmiş, sonuç ekranında uygun kesitlerin görüntülenmesine yönelik adımlar kurgulanmıştır. Çalışma kapsamında; Türkiye'deki farklı çevre koşulları ve bölgeler için uygun yapı kabuğu alternatiflerinin belirlenebileceği pratik kullanımlı bir ön tasarım destek aracı geliştirilmiştir.