Determinants of foreign direct investment: A Bayesian approach

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ERHAN ÇENE

Danışman: Filiz Karaman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğrudan yabancı yatırım modern dünyada hem çok uluslu şirketler hem de hükümetler tarafından sıklıkla kullanılan bir yatırım çeşididir. Çok uluslu şirketler satışlarını arttırmak, yeni kaynaklara ulaşmak ve riskini azaltmak için doğrudan yabancı yatırımı tercih ederler. Diğer taraftan, hükümetler doğrudan yabancı yatırımı, büyüme, kaliteli iş gücü, istihdam gibi alanları destekleyerek ekonomik yapıyı geliştirmesi için tercih ederler. Bu yüzden doğrudan yabancı yatırımın belirleyicilerinin bilinmesi, çok uluslu şirketler açısından yatırım kararının verilmesi açısından; hükümetler için de politika belirlemek için önemlidir. Bayesgil model ortalama, özellikle çok sayıda açıklayıcı değişkenin olduğu durumunda model seçimi için kullanılan bir yöntemdir. Bayesgil model ortalama bütün olası regresyon modellerini çalıştırarak tüm anlamlı modelleri göz önüne alır. Bu yönüyle tek bir modele bel bağlamaktan çok daha etkili ve uygun sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışmada, Bayesgil model ortalama yöntemi kullanılarak üç kıtadan 15 gelişmekte olan ülke için 1995-2011 döneminde doğrudan yabancı yatırımı belirleyen etmenler ortaya konulmuştur. Doğrudan yabancı yatırım belirleyicileri üzerine yapılan pek çok çalışma regresyon teknikleri uygulayarak klasik yaklaşımı uygulamıştır. Çok az çalışma doğrudan yabancı yatırım belirleyicilerini belirlerken Bayesgil model ortalama yöntemini kullanmış ve var olan bu çalışmalar ise kesit veri seti kullanmıştır. Bu çalışma Bayesgil model ortalama yöntemini panel veriye uygulayarak farklılaşmaktadır. Farklı model önselleri ve g-önselleri kullanılarak çeşitli Bayesgil model ortalama yöntemleri veri setine uygulanmıştır. Sonuçlar başlangıçtaki beklentilerle örtüşmüştür. Gayrisafi yurt içi hasıla, döviz kuru, ticarete açıklık, sivil özgürlük, globalizasyon, işçi verimliliği, yozlaşma, enflasyon ve politik haklar doğrudan yabancı yatırımın ana belirleyicileri olarak bulunmuştur. Bayesgil model ortalama tek bir regresyon modelini kullanmak yerine daha üstün bir yöntem olarak bulunmuştur.