Ai text-to-speech technology and its impact on efl reading comprehension


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALARA GÜLER

Danışman: Gülümser Efeoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, yapay zeka destekli metin-okuma teknolojisinin (Natural Reader) B1 seviyesindeki Türk öğrencilerin İngilizce okuma anlama becerileri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntem araştırma deseni kullanılan çalışmada, nicel veriler ön test-son test ölçümlerinden, nitel veriler ise odak grup görüşmelerinden elde edilmiştir. Araştırmaya bir devlet üniversitesinin İngilizce hazırlık programına kayıtlı 95 öğrenci katılmıştır. Katılımcılar kontrol grubu ve iki deney grubuna (normal hız x1.0 ve yavaşlatılmış hız x0.81) ayrılmıştır. Dört haftalık uygulama sürecinde, kontrol grubu metinleri ses desteği olmaksızın tek-modlu okurken, deney grupları Natural Reader uygulamasını farklı hız ayarlarında kullanmıştır. Nicel bulgular, Natural Reader kullanımının okuma anlama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığını göstermiştir. Benzer şekilde, farklı oynatma hızları arasında da anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte, nitel bulgular Natural Reader'ın telaffuz öğrenme (%50), kelime bilgisi geliştirme (%25) ve konsantrasyon artışı (%25) gibi alanlarda fayda sağladığını ortaya koymuştur. Deney gruplarındaki katılımcılar, uygulamanın özellikle dinleme (%66.7) ve telaffuz becerilerine (%50) katkı sağladığını belirtmiştir. Ancak, eş zamanlı dinleme ve okuma zorluğu (%58.3), konuşmacı hızı (%33.3) ve not alma sınırlılığı (%25) gibi zorluklar da tespit edilmiştir. Bu bulgular, metin-okuma teknolojisinin dil öğreniminde bilişsel yük faktörünün dikkate alınması ve çoklu duyusal yaklaşımın dengeli bir şekilde uygulanması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, yapay zeka destekli metin-okuma teknolojisi, okuma anlama puanlarını doğrudan artırmasa da, farklı dil becerilerinin gelişimine katkı sağlama potansiyeline sahiptir.