Kültürel mirasa yönelik mobil uygulama önerisi: Arkadios Sütunu örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ŞAHİN
Danışman: Togan Tong
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde teknolojinin gelişimi; birçok alanda olduğu gibi kültürel miras alanında da dikkat çekici temsillerin oluşturulması, sergileme yöntemlerinin çeşitliliği, farkındalığın geliştirilmesi gibi potansiyeller barındırmaktadır. Bununla birlikte kentlerde varlığını sürdüren bu miras ile etkileşim kurmada çoğunlukla geleneksel yöntemlerin kullanıldığı gözlemlenmektedir. Oysa teknolojinin hızlı gelişimi insanların yaşamlarındaki etkisini artırarak yeni etkileşim alanları üretmektedir. Artırılmış gerçeklik (AG) ve Sanal Gerçeklik (SG) teknolojileri bu bağlamda ortaya çıkan önemli araçlardandır. Çalışma kapsamında ele alınan AG uygulamaları; gerçek dünya ve teknolojik yöntemlerle oluşturulan sanal dünyanın bir arada olduğu uygulamalardır. Çalışma, günümüzdeki kültürel değerler ile farklı temsil şekilleriyle etkileşim kurma ve yaşanılan çevreye farklı bir bakış açısı geliştirilmesinde yenilikçi yöntemler sunma açısından önemlidir. Bu çalışma ile günümüze ulaşan kültürel miras varlıklarının kent yaşamına katılması bağlamında, teknolojik yöntemler aracılığıyla temsili için en uygun yöntemin bulunması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle kültürel miras konusuna değinilerek kültürel miras alanlarındaki mevcut sunum yöntemleri, bunlar ile etkileşim kurma şekilleri ile beraber ele alınmıştır. Sonrasında dijital teknolojiler ve uygulama alanları konusunda literatür araştırması yapılmıştır. Bu alanda yapılan çalışmalarda öne çıkan yöntemler ile ilgili farklı yazılımsal ve donanımsal teknikler incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yapılan değerlendirmelerle en uygun yöntem olarak Artırılmış Gerçeklik, 2 Boyutlu ve 3 Boyutlu sunumların bir arada kullanıldığı karma model bir sunum yöntemi belirlenmiştir. Ayrıca yapılan incelemelerde çalışmalardaki kültürel miras alanlarının çoğunlukla müze, arkeolojik alan gibi tanımlı alanlar olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ise gündelik hayatımızda her yerde karşılaşabileceğimiz kültürel miras varlıkları ile etkileşim kurmanın yolunu aramaktadır. Bu nedenle çalışma kapsamında günlük yaşam içerisinde çok sık kullandığımız akıllı mobil cihazlar ile işbirliği içerisinde olan LayIso isimli bir mobil uygulama geliştirilmiştir. Örnek alan çalışması olarak; kültürel miras açısından soyut ve somut değerler barındıran Arkadios Sütunu seçilmiştir. Mobil uygulama oluşturmada; geleneksel sunum yöntemleri ve kaynaklardan elde edilen bilgi birikim; sütuna ait dönemsel kesitlere yer veren analitik anlatım teknikleri kullanılarak, teknolojik sunum yöntemleriyle yeniden ele alınmıştır. Çalışma kapsamında yapılan saha çalışmasında uygulamayı deneyen kullanıcıların kültürel mirasa dair uygulama deneyimi sonucunda bir öz değerlendirme çalışması yapılmıştır. Bu çalışmanın; kültürel mirasın sunumu konusunda teknolojik yöntemlerin kullanımı bağlamında yapılacak çalışmalara katkıda bulunacağı düşünülmektedir.