Evaluation of indoor navigation networks using space syntax and multi-criteria decision analysis
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, HARİTA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ATAKAN BİLGİLİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alper Şen
Eş Danışman: Ali Melih Başaraner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İç mekân rotalarını değerlendirmek için mevcut çalışmalar genellikle geleneksel ölçülerin (örneğin, uzunluk ve dönüş sayısı) en aza indirgenmesine odaklanmaktadır. Ancak, sadece bir binanın mekânsal yapısını dikkate alan bu ölçüler, yön bulma sürecinde yetersiz kalabilmektedir. Mekân dizimi ölçüleri, mekânsal düzenler ve yayaların mekânsal akıl yürütmeleri arasındaki etkileşimi ortaya çıkarabilir. Ayrıca, iç mekânda yayaları yönlendirirken, iç mekân rotaları onların mekânsal bilişlerine uygun olmalıdır. Bu açıdan, iç mekân rotaları ve navigasyon örüntüleri, geometrik olarak benzer olmalıdır; ancak bu durumlar şu ana dek literatürde değerlendirilmemiştir. Bu araştırma boşluklarını ele almak için, bu tezde iki çalışma yapılmıştır. İlk çalışmada, navigasyon örüntülerini toplamak için bir kullanıcı deneyi yapılmıştır. Ardından, bu örüntüler, mekân dizimi ölçüleri açısından iç mekân rotalarıyla karşılaştırılmıştır. Ayrıca, tüm kapıdan kapıya rotalar, geleneksel ve mekân dizimi ölçüleri bakımından karşılaştırılmıştır. İlk çalışmanın bulguları, geleneksel ölçülere göre Evrensel Dolaşım Ağı'nın (UCN) daha uygun bir navigasyon ağı olduğunu göstermektedir. Ancak, mekân dizimi ölçüleri, orta eksene dayalı navigasyon ağlarının daha uygun olduğunu göstermektedir. Geleneksel ve mekân dizimi ölçüleri birlikte değerlendirildiğinde, Orta Nokta İlişki Yapısı Segment Girişi (MPRSSE) ağının yön bulma sürecinde bireylerin desteklenmesi için daha uygun olduğu bulunmuştur. İkinci çalışmada, iç mekân rotaları ve navigasyon örüntüleri için geometrik benzerlik ölçüleri hesaplanmıştır. Daha sonra, geometrik benzerlik ölçüleri Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (FAHP) yöntemiyle ağırlıklandırılmıştır. Ardından, iç mekân rotaları (navigasyon ağları), TOPSIS yöntemiyle navigasyon örüntülerine olan geometrik benzerlik açısından sıralanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, MPRSSE navigasyon ağı navigasyon örüntülerine geometrik olarak daha çok benzemektedir. Geleneksel ölçüler açısından en uygun bulunan UCN navigasyon ağı, geometrik benzerlik açısından ise geride kalmıştır.