GİRİŞİMCİ PAZARLAMADA KAYNAK DÜZENLEME: BİLGİ, BECERİ VE AĞLAR ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURAK KESKİK

Danışman: İbrahim Kırçova

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, kaynak kısıtlılığı ve yüksek belirsizlik koşulları altında faaliyet gösteren erken aşama teknoloji girişimlerinde, girişimciye ait öz kaynakların (bilgi, öz beceri ve ağlar) firma performansına hangi mekanizmalar aracılığıyla dönüştüğünü ortaya koymaktır. Geleneksel Kaynak Temelli Görüş'ün "sahiplik" odaklı yaklaşımının ötesine geçerek, kaynakların yönetimine odaklanan Kaynak Düzenleme Teorisi temelinde kurgulanan model; kaynak edinimi, kaynak birleştirme ve kaynaklardan yararlanma süreçlerinin aracılık rolünü ve Girişimcilik Yöneliminin bu süreçler üzerindeki düzenleyici etkisini incelemektedir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de faaliyet gösteren ve kuruluşundan itibaren 1 ila 7 yıl geçmiş teknoloji tabanlı girişimler oluşturmaktadır. Veriler, çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış olup, analizler geçerli 392 anket formu üzerinden Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Performans ölçümünde, yüksek enflasyonist ortamın yarattığı nominal yanılsamayı gidermek amacıyla enflasyondan arındırılmış reel büyüme göstergeleri esas alınmıştır. Analiz bulguları, girişimcilik bilgisi ve öz becerilerinin firma performansı üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisinin olmadığını; ancak bu kaynakların edinim, birleştirme ve yararlanma süreçleri üzerinden tam aracılık etkisiyle performansa dönüştüğünü göstermektedir. Girişimci ağları ise hem süreçleri besleyen hem de performansı doğrudan etkileyen tamamlayıcı bir aracılık rolü üstlenmektedir. Düzenleyici etki analizlerinde, girişimcilik yöneliminin proaktiflik boyutunun, kaynaklardan yararlanma süreci ile performans arasındaki ilişkiyi anlamlı düzeyde güçlendirdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, erken aşama girişimlerde başarının salt kaynak sahipliğiyle değil, bu kaynakların etkin bir orkestrasyonla yönetilmesiyle mümkün olduğunu görgül olarak kanıtlamaktadır.