İstanbul Vefa semti Cemal Yener Tosyalı caddesi için koruma ve yeni yapılaşma önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ceyda Bilgin
Danışman: Ceylan İrem Gençer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünya tarihinde üç büyük imparatorluğa başkentlik yapan İstanbul, bu işlevine bağlı olarak birçok kültürel, tarihi, yerel ve evrensel değere sahiptir. Kentin sahip olduğu Tarihi Yarımada yerleşimi, bu değerleri barındırması açısından önemini korumaktadır. Tarihi Yarımada'nın merkezinde bulunan Vefa semti, Bizans dönemine ait Kalenderhane Camii (Akataleptos Manastırı Kilisesi veya Azize Theotokos Kyriotissa Manastırı Kilisesi), Valens Su Kemeri gibi önemli yapıları barındırmaktadır. Vefa semtinde bulunan Saraçhane Bölgesi, Osmanlı döneminde İstanbul'un fethinin ardından kurulan ilk yerleşim alanı olarak öne çıkmaktadır. Barındırdığı Şehzade ve Süleymaniye külliyeleri gibi dönemin önemli yapıları dolayısıyla bu dönemde sosyal ve kültürel yaşantının yoğunlaştığı önemli bir merkez olarak öne çıkmaktadır. Osmanlı Devleti ekonomisi açısından önemli yeri olan ticaret alanları, dini yapıları, eğitim yapıları ve askeri-yönetimsel alanları içinde barındıran bölge, 20. yüzyıl itibariyle Atatürk Bulvarı'nın açılması, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı'nın inşası gibi kentsel değişimlerden etkilenerek dönüşüme uğrayarak önemini yitirmeye başlamıştır. 1950'lerden sonra bölgenin aldığı göç ve dönemin imar politikalarıyla ortaya çıkan apartmanlaşma, mimari dokuda değişime sebep olmuştur. 1996 yılında ilan edilen Tarihi Yarımada Kentsel ve Tarihi Sit Alanı sınırları içerisinde bulunan bölge, 2006 yılından itibaren Yenileme Alanı ilan edilmiştir. Bu çalışmada, günümüze dek ulaşmış olan tarihi yerleşiminin farklı dönemlerinde geçirmiş olduğu dönüşümün analizi ve korunması için öneriler getirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, tarihi dokunun farklı dönemlerdeki gelişim ve değişiminin yoğun olarak izlendiği caddelerden biri olan Cemal Yener Tosyalı Caddesi çalışma odağı olarak seçilerek bu caddede bulunan tarihi yapılar, plan ve cephe özellikleri, yapım teknikleri ve fiziksel sorunları bakımından detaylı olarak incelenerek cadde üzerinde çok sayıda infill tespit edilmiş ve buradaki tarihi çevrede yeni yapı tasarımına dair bir yaklaşım hedeflenmiştir. Bu veriler ışığında caddenin sahip olduğu mimari değerleri, potansiyelleri ve sorunları tespit edilerek koruma sorunlarına fayda sağlayacak koruma ve yeni yapılaşma için tasarım önerileri geliştirilmiştir.