Müze deneyimi boyutları ve müze deneyim pazarlaması modeli
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN HÜSEYİN ERDOĞAN
Danışman: Ebru Enginkaya Erkent
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz tüketim eğilimleri karşısında müze ziyaretlerindeki deneyimsel tüketimi anlamak müzeler ve araştırmacılar açısından kritik hale gelmiştir. Bu bağlamda, bu çalışmada müzedeki deneyimsel tüketim sürecine ışık tutmak amaçlanmaktadır. Bu amaçla müze deneyimi konulu çalışmalar üzerinde sistematik literatür taraması gerçekleştirilerek Uyarıcı-Organizma-Tepki (Stimulus-Organism-Response (S-O-R)) modelini temel alan ve deneyim türleri, uyarıcıları ve çıktılarını içeren bir kavramsal model geliştirilmiştir. Ek olarak, ortam temelli deneyimler ile olumlu ağızdan ağıza iletişim niyeti ve ziyaretçi temelli deneyimler ile memnuniyet arasındaki ilişkileri inceleyen iki uygulamalı çalışma araştırmaya dahil edilmiştir. Louvre, Pera ve Key müzelerini ziyaret eden 810 ziyaretçi üzerinde gerçekleştirilen karşılaştırmalı çalışmalarda kurgulanan araştırma modelleri ve ilişki yolları Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) ile test edilmiştir. Çalışma bulguları, duyusal ve sosyal deneyimler ile olumlu ağızdan ağıza iletişim niyeti arasındaki ilişkinin tüm müze türleri kapsamında anlamlı olduğunu alansal deneyim ile memnuniyet arasındaki ilişkinin ise sadece Pera Müzesi kapsamında doğrulandığını göstermiştir. Diğer yandan duygusal deneyimin tüm müze türleri kapsamında memnuniyetin anlamlı bir açıklayıcısı olduğu, düşünsel, anlamlı ve benlikle ilgili deneyimler ile memnuniyet arasındaki ilişkilerin ise müze türüne göre farklılaştığı ortaya konmuştur. Bu çalışma literatüre birkaç açıdan katkıda bulunmaktadır. Müşteri deneyimini S-O-R modeli üzerinden açıklayarak ve müşteri deneyimi türlerini ortam ve ziyaretçi temelli deneyim türleri olarak sınıflandırarak müşteri deneyimi literatürüne yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. Hizmet ortamı konusunda kapsamlı bir ölçüm yöntemi sunarak hizmet ortamı literatürüne katkıda bulunmaktadır. Ayrıca, uygulamalı çalışmaların sonuçları müze deneyimi literatürü ve müze profesyonelleri için katkı sunmaktadır.